Novo groblje privlači turiste i evre

Vest da će Novo groblje biti upisano na mapu kulturno značajnih grobalja Evrope „upalila je lampicu” prestoničkim turističkim poslenicima da ovo mesto od proleća aktivnije predstave posetiocima glavnog grada. Ideja o turi kroz večno počivalište u Ruzveltovoj nije nova, budući da je još pre dve godine, u toku Dana evropske baštine, bio organizovan obilazak.

Organizovanje obilazaka grobalja uobičajena je praksa u svetskim metropolama, pa ćemo je verovatno i mi uvesti sa prvim toplijim danima – najavljuju u Turističkoj organizaciji Beograda, dodajući da trenutno u ponudi imaju 15 tura po atraktivnim lokalitetima u prestonici.

Osim što se očekuje da odluka Asocijacije kulturno značajnih grobalja Evrope dovede turiste, u JKP „Pogrebne usluge” se nadaju da će privući i novac koji je neophodan za uređenje Novog groblja.

– Plaćanjem članarine Asocijaciji, koja iznosi 300 evra godišnje, bićemo u igri za donaciju ukupne vrednosti dva miliona evra. Ta suma će biti raspodeljena na svih 45 grobalja sa Starog kontinenta koja imaju status kulturno značajnih. Sredstva će biti isplaćena kroz uređenje površina, angažovanje turističkih vodiča, postavljanje mapa, oznaka, informativnih tabla i kroz druge sadržaje od značaja za buduće posetioce – objašnjava Dragan Baltovski, direktor JKP „Pogrebne usluge”.

Prvi pokojnici na Novom groblju sahranjeni su 1886. godine: bilo je to treće počivalište u gradu za pokope po hrišćanskim običajima. Sedam godina kasnije, 1893, podignuta je grobljanska crkva Svetog Nikole, po projektu Svetozara Ivačkovića.

Baltovski ističe da mnogi spomenici na groblju imaju veliku umetničku, kulturnu i istorijsku vrednost. Da je tako, svedoče i statistički podaci. Na ovom počivalištu nalazi se 1.597 skulptura naših poznatih vajara. Posebna znamenitost su zasebne celine na kojima su sahranjeni borci iz balkanskih i svetskih ratova – kako srpski i saveznički, tako i vojnici armija koje su ratovale protiv Srbije. Tako se kao posebne celine izdvajaju francusko, rusko, italijansko, austrougarsko, bugarsko, nemačko i englesko vojničko groblje. Svi ovi delovi tretiraju se kao teritorije tih država i pod njihovim su nadzorom.

Na Novom groblju nalaze se i dve spomen-kosturnice ruskih i srpskih vojnika koji su izginuli u Prvom svetskom ratu, kao i kosturnica u koju su 1907. godine sa Tašmajdanskog groblja preneta tela srpskih vojnika koji su u 19. veku ratovali protiv Turaka i Bugara. Od ukupno 39 kapela, posebno se ističe jedina sačuvana kopija moskovske Iverske kapele, čiji su „original” na ulazu u Kremlj, kasnije naknadno obnovljen, svojevremeno srušili boljševici. A ruski emigranti koji su, bežeći upravo od boljševika, posle Oktobarske revolucije pronašli utočište u Kraljevini SHS, takođe su sahranjivani na posebnom počivalištu na Novom groblju.

Lista zaslužnih građana čiji posmrtni ostaci ovde počivaju zaista je impresivna: Ivo Andrić, Pavle Vuisić, Dragomir Bojanić Gidra, Nadežda Petrović, Milan Mladenović, Zoran Đinđić, Danilo Kiš, Petar Kočić, Petar Lubarda, Branko Miljković, Ilija Milosavljević Kolarac, Branislav Nušić, Miodrag Petrović Čkalja, Duško Radović, Milan Rakić, Branko Ćopić…

D. Bukvić
D. Vukotić