Pozorište na modernim šrafovima

Pozorište ATELjE 212 organizovaće ove godine prvi put Festival “Mucijevi dani”, u čast jednog od najboljih reditelja bivše Jugoslavije i dugogodišnjeg upravnika ATELjEA 212 – Ljubomira Mucija Draškića (1937-2004), kao pozorišno druženje teatara sa teritorije bivše Jugoslavije, prvenstveno iz gradova gde je radio i značajan trag ostavio Muci Draškić.

Još kao student istorije umetnosti i vizantologije, Ljubomir Muci Draškić je 1965. godine, gledao „Čekajući Godoa“ i to je bila ključna, prelomna tačka ne samo u njegovom pozorišnom životu, nego i u životu svih onih koji su tu predstavu videli. Posle „Godoa“ više ništa nije bilo kao pre. Stvoreno je novo pozorište Atelje 212.

Započinjući svoju rediteljsku karijeru kao asistent Bojana Stupice u predstavi JAJE, Muci Draškić 1961. godine postaje pomoćnik upravnika Mire Trailović i od tada vezuje svoj život za ovu pozorišnu kuću. Izuzetna ličnost našeg pozorišta, on je proveo 45 godina radeći u Ateljeu 212. Zajedno sa svojom generacijom glumaca (Ružica Sokić, Slobodan-Cica Perović, Bata Stojković, Maja Čučković, Tanja Beljakova, Vlada Popović, Bora Todorović, Taško Načić, Milutin Butković, Zoran Radmilović, Seka Sablić, Petar Kralj, Dragan Nikolić...) inagurisao je, najviše kroz svoje predstave, ono što će kasnije postati stil, igra, duh Ateljea. Oni su postali koherentni i kompaktni ateljeovski tim, što nije bio slučaj u drugim pozorištima.

Jedna od programskih predstava bila je „Kralj Ibi“, koja je maltene dočekana na nož (mada je bilo i onih koji su je iz prve prepoznali), da bi vremenom postala kultni, zaštitni znak Ateljea 212. Ta predstava je i rodila stil Ateljea, a po rečima Mucija Draškića „ispostavilo se da ja to bio pronalazak Ateljea koji je imao rezultate, uprkos svim pokušajima negiranja.“

Ljubomir Muci Draškić bio je najplodniji reditelj Ateljea – režirao je 31 predstavu, a najveći broj njegovih predstava bile su rekorderi u gledanosti: „Kralj Ibi“ (205), „Kafanica, sudnica, ludnica“ (187), „Na ludom, belom kaneu“ (105), „Maratonci trče počasni krug“ (212), „Pohvala ludosti“ (123), „Sveti Georgije ubiva aždahu“ (191), „Kneginja od Foli-Beržera“ (118), „Radovan III“ (300).

Faze rediteljskog rada Mucija Draškića zapravo predstavljaju i istoriju Ateljea 212 – od početka sa poljskom i francuskom avangardom (Ruževičeva „Kartoteka“, Žarijev „Kralj Ibi“), preko praizvedbi domaćih dramskih autora, koje je karakterisala društvena satira (Bora Ćosić, Brana Crnčević, Borislav Pekić, Aleksandar Popović, Dušan Kovačević, Milica Novković, Zorica Jevremović...), do ruske i nemačke avangarde (Bulgakov, Babelj, Andrejev, Vedekind, Kaneti, Havel, Kohout), da bi završio sa klasikom, Šilerovom „Marijom Stjuart“.
Svaka od Mucijevih predstava bila je otkriće nekog novog autora čiji se tekstovi nisu mogli naći ni u jednom drugom pozorištu.

Kada je postao upravnik Ateljea 212, 1984. godine, njegov prvi i osnovni cilj bio je adaptacija, rekonstrukcija pozorišta. Sveukupne pripreme i gradnja trajali su sedam godina. Nova zgrada otvorena je 1992. godine. Muci je znao gde se nalazi svaki šraf, jer je više od 12 sati provodio na gradilištu. Sam je priznao da „svoju kuću nikada ne bi tako savesno sagradio.“

(/slika2)Ceo svoj život proveo je u Ateljeu brinući o njemu. Primio je toliko mladih generacija koje je obučavao i koje su mu i danas zahvalne kao čoveku koji je obeležio dug i možda najznačajniji period u razvoju ovog pozorišta. On je zaslužan što je većina današnjeg glumačkog ansambla danas u Ateljeu. Imao je ljubavi, uvažavanja i kolegijalnosti za sve, i početnike i ostvarene umetnike i krasila ga je beskrajna duhovitost. Smatrao je da su za pozorište najvažnije probe i velike ansambl predstave koje stvaraju timski duh i okupljaju sve oko zajedničkog cilja. Na neki način on je simbol Ateljea kome je bio toliko posvećen.

Kao što je pre više od 50 godina Atelje 212, po rečima Ljubomira Mucija Draškića, osnovan “više sa lepim željama nego sa pravim konceptom pozorišta, kao prostor u kome će ljudi tražiti, bez obzira da li će naći, dakle sa velikim zahtevima i malim obavezama da se to postigne” – tako i sedam izabranih predstava u sedam “Mucijevih dana” predstavljaju prvi pokušaj da se napravi mali festival sa velikim ciljevima, festival koji će probati da smanji i približi prostorne, idejne, umetničke i sve vrste udaljenosti koje naizgled nisu velike, ali nam se ponekad čine nepremostivim.

Linija koja povezuje ove neobične tačke na geografskoj karti odakle dolaze gostujuće predstave, zapravo formira put koji je iz svog pozorišnog i stvaralačkog centra, iz svog Ateljea 212, prelazio Muci Draškić, ostavljajući za sobom sa predstavama koje je radio, baš u tim tačkama, u tim pozorišnim centrima i danas svoj neizbrisiv trag.

(/slika3)Na "Mucijevim danima" od 18 do 24. maja 2010. godine, u Ateljeu 212 gledaoci će moći da vide najbolje predstave pozorišta iz Srbije i regiona i u prijateljskom druženju, otvorenom dijalogu i diskusijama upoznaju pozorišne stvaraoce iz našeg bliskog okruženja. Svake večeri poseban žiri biraće glumca večeri koji će kao nagradu dobiti specijalno za ovu priliku izrađen srebrnjak sa izgraviranim Mucijevim likom.

U glavnom programu učestvovaće sedam predstava na Velikoj sceni („Pazarni dan“ Ateljea 212, Beograd, „Brod za lutke“ Srpskog narodnog pozorišta, Novi Sad, „Peer Gynt“, Dramskog kazališta Gavella, Zagreb, Hrvatska, „Dundo Maroje“ Kruševačkog pozorišta, „Žaba“ Kamernog teatra 55 Sarajevo, Bosna i Hercegovina, „Rocky Horror Show“ Novosadskog pozorišta – Újvidéki Színház, Novi Sad, „Kate Kapuralica“ Narodnog pozorišta, Sombor) i sedam u našem Teatru u podrumu („ Terapija“, „Pomorandžina kora“, „Samoudica“, „Dokle“, „Čekaonica“, „Kos“, „Da nam živi, živi rad“).

Kao prateći program, svakoga dana u prostoru gornjeg i donjeg foajea pozorišta organizovaće se izložba, razgovori, tribine i video projekcije čuvenih ateljeovskih predstava u režiji Mucija Draškića.