Noć muzeja u domu „oca” domaćeg piva

Kuća Đorđa Vajferta, „oca” domaćeg piva, preuređena je i biće otvorena za posetioce u Noći muzeja. Gosti će moći da vide kancelariju i druge prostorije u kojima je radio, ali i živeo jedan od naših najpoznatijih industrijalaca, čiji se lik nalazi na novčanici od hiljadu dinara.

Radmila Lazarević, marketing menadžer Beogradske industrije piva, u čijem se postrojenju u Bulevaru vojvode Putnika nalazi ovaj drevni objekat, kaže da su u postavku uključeni brojni vredni predmeti stari više od jednog veka. Kao poseban dodatak biće prikazan i jedan od prvih korporacijskih reklamnih filmova u SFRJ, snimljen po narudžbi BIP-a 1970. godine.

– U našim halama pronašli smo umetničke slike. Jedna od njih je i ulje na platnu s kraja 19. veka na kojem je prikazana pivara, baš onako kako je izgledala u to vreme. Otkrili smo i ikonu svetog Đorđa, zaštitnika doma Vajfertovih koji je ujedno i slava fabrike. Posetiocima ćemo, osim kancelarije, prikazati i predvorje zdanja. Moći će da pogledaju originalno burence iz doba Vajferta, kao i medaljone izrađene u čast 60 godina braka Đorđa i njegove supruge Marije – objašnjava Lazarevićka i dodaje da se razmišlja da deo ove vile bude za stalno pretvoren u muzej, ali da njene prostorije BIP i danas koristi.

Izgradnja doma Vajfertovih, po projektu arhitekte Jovana K. Ristića, završena je 1892. Iste godine ovde je priređena proslava povodom dolaska Nikole Tesle u Beograd. Među eksponatima sutra će se naći i kopija ulaznica za večeru na kojoj je specijalni gost bio naš naučnik, ali i stara razglednica iz Beograda sa slikom pivare.

Izgradnja industrijskog kompleksa na mestu, na kojem se danas nalazi BIP, započela je 1872. godine. Ova lokacija tada se zvala Smutekovac po češkom trgovcu Smuteku koji je na ovom mestu otvorio radnju ali je, zbog lošeg poslovanja, imanje ubrzo prodao Vajfertu. Radovi su bili završeni 1880. i ceo kraj grada na kome se nalazila pivara nazvan je Vajfertovac. Devet godina posle toga „Prva srpska parna pivara Đorđa Vajferta” osvojila je zlatnu medalju na svetskoj izložbi u Parizu.

Gosti kuće čuvenog industrijalca sutra uveče imaće priliku i da upoznaju kratku istoriju proizvodnje piva u prestonici, od kada je 1839. otvorena prva varionica za kuvanje ovog pića. Godinu dana kasnije počela je da radi i „Kneževa pivara”, tada u vlasništvu Obrenovića. Ova zgrada, nakratko je imala i ulogu preteče srpskog parlamenta, jer je ovde 1858. zasedala Svetoandrejska skupština posle koje je Miloš Obrenović vraćen na vlast. U Skadarskoj ulici osnovana je 1850. još jedna fabrika ovog tipa, vlasnika Filipa Đorđevića koja je kasnije prerasla u postrojenje pod nazivom „Parna pivara Ignjat Bajloni i sinovi”. „Prvo srpsko pivarsko akcionarsko društvo” u glavnom gradu je osnovano 1871. godine.

Posle Prvog svetskog rata, oštećeno Vajfertovo postrojenje je obnovljeno 1921. godine. U vlasništvu osnivača ostalo je do njegove smrti 1937. godine. Tada ju je preuzeo sin rođene sestre Đorđa Vajferta Fernand Gamberg koji je njome upravljao sve do nacionalizacije.

-------------------------------------------

Stradala u dva rata

Đorđe Vajfert je svoju kuću 1912. godine ustupio Štabu Dunavskog konjičkog puka, a ispred vile održana je svečana smotra pred polazak ove jedinice u Prvi balkanski rat. Pivara je oštećena u Prvom svetskom ratu 1915. godine, prilikom borbi koje su vođene za srpsku prestonicu. Razaranje je nije zaobišlo ni kasnije – stradala je u savezničkom bombardovanju, u aprilu 1944. godine.