Rođendan „plavog anđela” Marlen Ditrih

BEOGRAD/BERLIN – Filmska glumica, oličenje glamura i „školski primer” vamp žene Marija Magdalena fon Loš, poznata kao Marlen Ditrih rođena je na današnji dan, 1901. godine u Berlinu.

U rodnom gradu je dvadesetih godina XX veka igrala u nemim filmovima i pozorišnim predstavama. Svetska zvezda postala je ulogom Lola Lole u tonskom ostvarenju „Plavi anđeo” reditelja Jozefa fon Šternberga.

Sve oko Ditrihove bilo je tajno, zagonetno, dobro skriveno i stalno otvoreno pogrešnom tumačenju. Skandali koje je celoga života izazivala bili su uvek rezultat promišljene provokacije i jasnog ličnog stava.

Na njoj i oko nje ništa nije bilo spontano i prirodno, sem toga da je ostala dosledni individualista i da nikada nije pokušala da stekne omiljenost ulogama „običnih žena”.

Skoro sve njene filmske uloge bile su slične. Glumila je ženu od iskustva i sa prošlošću, zabavljačicu, plesačicu i pevačicu, bila je kabaretska dama, ponekad na špijunskim zadacima, naizgled umorna od ljubavi, ali uvek spremna da počne ispočetka.

Nastupala je u filmovima razgolićena, na užas američkih moralista.

Dva kostima su nerazdvojivo vezana za nju: crni korset sa čarapama i muško odelo, odnosno ekstremno ženski i ekstremno muški izgled.

Po dolasku nacista na vlast, Ditrihova je 1937. pobegla od režima Adolfa Hitlera, sa fon Šternbergom u Ameriku gde je potpisala ugovor za Paramount Pictures, a 1939. godine je uzela američko državljanstvo.

Išla je da zabavlja američke vojnike na frontovima i postala je jedna od prvih zvezda koje su prikupljale pare za rat protiv Hitlerove Nemačke.

Njen aktivni politički i društveni angažman protiv nacističkog režima dobio je međunarodno priznanje znatno ranije nego što je to bio slučaj u Nemačkoj. Već 1947. Ditrihova je dobila Medalju slobode od američke vlade, najviši civilni orden SAD.

Godine 1950. postala je vitez Legije časti, da bi kasnije bila proizvedena u oficira i komandanta Legije časti.

Nemačka javnost je dugo ostala neprijateljski raspoložena prema njoj, a neki su u njoj i dalje videli izdajnika.

Njen nastup u Berlinu 1960. godine izazvao je podeljene reakcije kod građana. Dok su joj neki, uključujući i gradonačelnika Vilija Branta poželeli dobrodošlicu, drugi su isped koncertne zgrade protestovali uz povike „Marlen, idi kući”.

Nikad se nije vratila da živi u Nemačkoj.

Ditrih je bila udata za režisera Rudolsa Zibera, do njegove smrti 1976.

Neki nagađaju da je Ditrihova bila biseksualac i da je imala ljubavne veze sa više glumaca i glumica.

Godine 1961. snimila je svoj poslednji veliki film „Nirnberški proces”.

Karijera Ditrihove je bila završena kada je 29. septembra 1975. godine na nastupu u Australiji polomila nogu.

Filmska ikona je umrla 6. maja 1992. u Parizu. Služba je bila održana u prestonici Francuske, a njeno telo, prekriveno američkom zastavom, vraćeno je zatim u Berlin, gde je i sahranjena.

U godinama posle smrti i dalje su postojale kontroverze u vezi sa njom i tek 1997. berlinska opština Tirgarten je po njoj nazvala jedan gradski trg.

Grad Berlin joj je 16. maja 2002. godine posthumno dodelio status počasne građanke.

Godine 1999, Američki filmski institut uvrstio je ovu veliku glumicu u devet najvećih ženskih zvezda svih vremena.