Titov poklon Americi

Porušeno zdanje Maršalata kraj Belog dvora na Dedinju sa zemljištem od oko četiri hektara prodato je pre nekoliko meseci za 15 miliona dolara Sjedinjenim Američkim Državama, kako je javnost obaveštena, izgradnju nove zgrade ambasade ove države. U javnosti je, međutim, u međuvremenu, procurila informacija da američki kupci, navodno, nisu raspoloženi da plate navedenu sumu za objekat i plac, jer raspolažu "ugovorom kojeg su potpisali Josip Broz Tito i Aleksandar Ranković po kojem je FNRJ bila u obavezi prema Americi da obezbedi prostor za izgradnju ambasade", a da to ni oni niti njihovi naslednici nisu ispoštovali.

Istina je suprotna. Uvidom u postojeća zvanična dokumenta iz tog perioda redakcija "Politike" pronašla je zvanično Rešenje Vlade FNRJ broj 4999 od 22. oktobra 1951. godine u kojem piše:

"Vlada Federativne Narodne Republike Jugoslavije, pobuđena istim motivima kao i u svome rešenju IV br. 4751 od 1. oktobra 1951. g. a u cilju arondacije sa već poklonjenim imanjem REŠAVA da imanje u ulici Užičkoj br. 52 (ranije Rumunska), zemljišno knjižni uložak br. 496, parcela br. 366, u površini od 9.241,50 kvadrata, k. o. Beograd 7, a koje je imanje opšte-narodna imovina pod upravom Ministarstva Inostranih Poslova kao organa upravljanja – pokloni Vladi Sjedinjenih Američkih Država za potrebe Ambasade Sjedinjenih Američkih Država u Beogradu, s tim da se po osnovu ovoga rešenja u zemljišnim knjigama može uknjižiti kao vlasnik gornjeg imanja Vlada Sjedinjenih Američkih Država, bez naplate ikakve takse i poreza na ovaj pravni posao kao i prenosne takse za uknjižbu prava vlasništva.

Smrt Fašizmu – Sloboda Narodu!
U Beogradu, oktobra 1951. godine."

U potpisu su: predsednik Vlade FNRJ i ministar narodne odbrane, maršal Jugoslavije Josip Broz Tito, potpredsednik Vlade FNRJ i ministar inostranih poslova Edvard Kardelj i ministar finansija FNRJ – potpis nečitak.

Osim ovog dokumenta u "Službenom listu" za 1952. godinu, nema drugog objavljenog dokumenta, odnosno takvog ugovora sa potpisima ljudi iz najvišeg vrha države i partije. Ni u partijskim dokumentima nije evidentiran, ili, da kažemo, sačuvan, a morao bi da bude. U Arhivu Srbije i Crne Gore ne znaju za postojanje nekog takvog ugovora, a ukoliko ga ima, u tom slučaju je arhiviran u nekom javnosti nedostupnom mestu.

Kuća i plac u Užičkoj 42 bili su, inače, vlasništvo Nikole Uzunovića, predsednika vlade ondašnje Jugoslavije između dva svetska rata i nosioca Legije časti. Nacionalizacijom su mu oduzeti i pomenuta vila i plac, a njemu je dodeljena baštenska kuća u kojoj je proveo ostatak života.

Dragan Vlahović

-----------------------------------------------------------

Saopštenje američke ambasade

Isplatićemo dogovorenih 15 miliona dolara

"Ambasada je potpisala ugovor sa Vladom Srbije 15. septembra 2006. godine za kupovinu parcele na kojoj će se izgraditi zgrada nove ambasade u Beogradu. Vlade SAD i Srbije su se sporazumele, što je i uneto u ugovor, da je kupoprodajna cena 15 miliona dolara. Obe strane su se složile da je ovo realna cena u skladu sa tržišnim pokazateljima, zasnovana na lokalnim nezavisnim procenama vrednosti zemljišta", kaže se u jučerašnjem saopštenju Ambasade SAD u Beogradu povodom navoda u članku "Večernjih novosti" u vezi sa kupovinom zemljišta za izgradnju nove zgrade ambasade.

Vlada SAD će Vladi Srbije u potpunosti isplatiti dogovorenu sumu nakon ispunjenja ugovornih uslova prihvaćenih od obe vlade.  Ambasada je već uplatila "kaparu" Republici Srbiji u skladu sa jednim od uslova ugovora.

Ambasada nije upoznata da postoji bilo kakva veza između ugovora iz 1952. godine koji pominju "Večernje novosti" i ugovora potpisanog 15. septembra 2006. godine.

Zaključenje ovog ugovora predstavlja važan korak u bilateralnim odnosima dve zemlje i simbol je trajne privrženosti Sjedinjenih Država snažnim odnosima sa Srbijom, ističe se u saopštenju.