Nova slika, novi trag

Na poleđini je jasno vidljiva posveta: „Mom bratu Obradu za uspomenu” i datum – januar 1941. godine. Nekoliko meseci kasnije usledilo je bombardovanje ali je minijatura, dimenzija 23 sa 16 santimetara, preživela ne samo godine stradanja Drugog svetskog rata već sve do sada.

Uramljena slika je sa motivom „Propast Srbije” vojnog slikara i fotografa Đorđa Vasića za čijim originalom je naš list pokrenuo potragu, u vlasništvu je čitateljke koja, ipak, nije želela da otkrivamo njen identitet.

Gospođa, od 76 leta, objašnjava da je slika u njenoj porodici od dede Obrada.

– Ne znamo gde je njegov brat Kosta kupio sliku i zašto ju je poklonio mom dedi – dodaje ona.

Neko vreme je bila na zidu, a zatim je prešla u ruke Obradovog sina, odnosno oca naše čitateljke. Ovih dana, kako je „Politika” objavila tekstove o platnu u Srpskom domu, u naselju Južni Sen Pol, u predgrađu Mineapolisa, a kasnije i o razglednicama sa identičnim motivom, gospođa se prisetila da ima crni ram sa istim motivom.

– Ne bih rekla da je ulje. Jeste slika na platnu, ali mislim da su u pitanju neke bojice – laički tumači naša čitateljka tehniku u kojoj je slika urađena.

Podsetimo, posle teksta našeg dopisnika iz Amerike Milana Mišića o slici alegoriji tada aktuelne pozicije Srbije u doba Prvog svetskog rata, „Politika” je zahvaljujući čitaocima došla do saznanja da je delo „Propast Srbije 1915.” najverovatnije rad Đorđa Vasića i da je nastalo 1916. godine. Motiv je korišćen u propagandne svrhe i našao se na razglednicama štampanim u Francuskoj, Italiji, Zagrebu.

Prema tvrdnjama naših čitalaca, slikar ujedno i vojni fotograf Vasić imao je radnju na mestu današnje kafane „Grmeč” preko puta „Politike” u Makedonskoj ulici u Beogradu, a umro je u bedi 1935. godine.

A. C.