Sjaje zvezde nad Arenom

Pula – Iako je počeo zapravo još devetog jula, projekcijama filmova iz međunarodnog takmičarskog programa, 58. Festival igranog filma u Puli svečano je u subotu veče proglasio otvorenim predsednik Republike Hrvatske Ivo Josipović, otvarajući tako i kapije velelepne Arene za hrvatske filmove koji se u nacionalnom programu takmiče za prestižnu „Zlatnu Arenu”.

Dobrodošlicu filmskim autorima i inostranim i domaćim gostima, poželeli su i hrvatski ministar za kulturu Jasen Mesić i gradonačelnik Pule Boris Miletić, a prepuno gledalište je, koji trenutak kasnije, srdačno pozdravilo i legendarnog američkog reditelja Džejmsa Ajvorija, kojem je umetnički direktor festivala Zlatko Vidačković uručio „Zlatnu Arenu” za životni doprinos filmskoj umetnosti. Pulski festival je priredio i retrospektivu Ajvorijevih 11 filmova odabranih iz njegove 55 godina duge karijere, koji iz večeri u veče pune bioskop pod otvorenim nebom iznad pulskog Kaštela.

Zahvaljujući na nagradi, vidno impresioniran atmosferom, Džejms Ajvori je izjavio i da mora da je zaista veoma čudno videti Amerikanca u staroj rimskoj areni, u kojoj su se nekada do smrti borili gladijatori i tekla krv. „Biti na ovakvom mestu je san svakog reditelja i zaista velika stvar za mene”, izjavio je Ajvori. A ruku na srce, velika je stvar što je Vidačkoviću pošlo za rukom da obezbedi ovako značajnog gosta.

Time je festival dobro poentirao, dodatno dobio na težini, u godini kada se i nacionalna kinematografija ima čime pohvaliti – sa čak 10 hrvatskih dugometražnih igranih filmova.

–To je rekord u dosadašnjoj istoriji festivala, kaže Zlatko Vidačković, navodeći i rekordnih devet manjinskih koprodukcija, u koje spadaju i filmovi srpskih reditelja Lazara Ristovskog „Belo lavovi”, Miloša Miše Radivojevića „Kako su me ukrali Nemci” i Dejana Zečevića „Neprijatelj”. Uz to, Vidačković je u svoje programe uvrstio i filmove „Montevideo, Bog te video” Dragana Bjelogrlića, „Šišanje” Stevana Filipovića i „Sinema komunisto” Mile Turajlić (međunarodni takmičarski), a kao filmove u nastanku predstaviće i „Paradu” Srđana Dragojevića i „Krugove” Srdana Golubovića.

–Najveća su novina ovogodišnjeg festivala su digitalne projekcije u Areni, što nije samo veliki organizacijsko-tehnički pomak, nego i programski, jer činiArenu pristupačnijom za nezavisni film, kaže Vidačković, dodajući i da je veoma važno to što je Hrvatski audio-vizuelni centar pomogao nastanak čak pet nezavisnih filmova, kao i to što će publika videti i filmove čak šest hrvatskih debitanata.

Ipak, čast da otvori nacionalnu takmičarsku selekciju, pripala je filmu iskusnog reditelja – Branka Ivande („Konjanik”). Reč je o visokobudžetskom dramskom spektaklu „Lea i Darija”, filmskoj priči zasnovanoj na istinitim ličnostima, od kojih je jedna – Lea Dojč, velika dečija plesna i glumačka zvezda, pred Drugi svetski rat, „hrvatsko čudo od deteta” kako su je nazivali, tragično nastradala u progonu Jevreja u Hrvatskoj. U rekonstrukciji epohe i atmosfere, umetničkoj i privatnog života malenih zvezda, Ivandini rezultati su impresivni. Međutim, ozbiljna mana njegovog filma je u tome što je kao autor vešto izbegao da pokaže  ko je u Hrvatskoj progonio, ubijao i deportovao Jevreje. Ko je Leu spakovao u voz za Aušvic u kojem se ugušila? To sigurno nisu bili nemački folksdojčeri, kako se u filmu na trenutak nagoveštava, a nisu ni vanzemaljci. Ivanda je morao biti jasniji i precizniji, kada se već opredelio za rekonstrukciju jednog vremena i istorijski spektakl kao formu. Ako ništa drugo, a ono istorijske istine radi...

 U rekordnih 15 dana Pulskog festivala, već je bilo a tek će biti još uzbudljivih filmskih događaja. Grozničava trka za „Zlatnu Arenu” tek je počela. U trenutku dok šaljemo ovu, prvu, pulsku priču, predsednik Ivo Josipovićna Brionima priređuje koktel, za sve internacionalne goste Pulskog festivala i hrvatske filmske stvaraoce. Domaćinski, ali i marketinški mudar potez, nema šta.

-------------------------------------------------------------------------------

Prepun Kaštel za „Montevideo”

Film „Montevideo, bog te video” Dragana Bjelogrlića doživeo je ovacije u prepunom gledalištu na Kaštelu, kao jedan od takmičarskih filmova u programu „Europolis”, o kojima veća žiri predvođen američkim producentom Polom Bredlijem (Merčant–Ajvori).

Bjelogrlić je tokom glumačke karijere na Pulskom festivalu već imao svoje blistave trenutke (još od filma „Boško Buha”), ali je ponovni dolazak dodatno uzbudljiviji, jer se sada zahtevnoj pulskoj publici predstavlja i kao reditelj i kao duhovni vođa mlade generacije glumaca, sa kojima se posle projekcije i poklonio...