Vikinzi pod Rudnikom

U svakodnevnoj žurbi do odredišta u koja smo se zaputili najčešće se desi da mnoga mesta pamtimo samo po tablama koje ostaju iza nas.

A putujući Ibarskom magistralom, putokaz za Gornji Milanovac prosto izaziva na kratak predah: nadaleko poznati slatkiši, posuđe ili moderni odevni predmeti proizvedeni baš ovde, mogu biti povod, ali ne i jedini razlog za svraćanje.

Prema rečima Prvoslava Romanovića, direktora Turističke organizacije Gornjeg Milanovca, sam grad i šumovito planinsko okruženje rudničko-takovskog kraja na svakom koraku imaju šta da pruže posetiocu.

U Takovu je pod barjakom Miloša Obrenovića počelo stvaranje prve srpske države. Stalnom muzejskom postavkom "Pokloni i otkupi – vreme dinastije Obrenovića", predstavljeno je stvaranje novovekovne Srbije, istorija grada, kraja i dinastije Obrenović.

Iz najstarije zgrade suda u Srbiji, vojvoda Mišić je, 1914. godine, komandovao suvoborsko-kolubarskom bitkom. Danas je ova zgrada simbol grada i centar kulture, sa bibliotekom i galerijom. Ispred nje su statue osnivača grada kneza Aleksandra Karađorđevića, vojvode Milana Obrenovića i bista Živojina Mišića. U gradskom muzeju je Legat četvorice braće-umetnika Nastasijević, a u blizini je crkva Svete trojice, Miloševa zadužbina iz 1860. godine.

Iznad gradskog jezgra je Brdo mira sa spomenicima novije istorije, a na drugoj strani interesantna građevina – Norveška kuća. Sagrađena u kombinaciji vikinškog broda i stare srpske kuće u znak sećanja na veze naših logoraša i Norvežana, i danas je mesto za osveženje gde se se sklapaju i neguju prijateljstva.

Obilazak okoline je pravi izazov, a posebno planina Rudnik sa pešačkim stazama, koje vode do vrha Ostrvice i zidina Jerininog grada. U selu Vraćevšnica je istoimeni manastir iz 15. veka, a na tri-četiri kilometra iznad manastira, u Gornjoj Crnući, konak kneza Miloša koji je tri godine bio prestonica Srbije. Usred šumovitog brda, nadvijenog nad gradom je manastir Vujan, podignut 1905. godine, a na Savincu počivaju kosti slikarke i pesnikinje Mine Vukomanović.

Povoljni klimatski uslovi, razvijena putna mreža, solidan hotelski smeštaj i veliki broj savremeno opremljenih kuća, ali i onih starih drvenih, uređenih u tradicionalnom stilu, osnovni su preduslov za bogatu ponudu odmora na selu. Dnevno za smeštaj u seoskim domaćinstvima treba izdvojiti samo 500 dinara, a za pun pansion od 1.000 do 1.200 dinara.