U čast starih oslobodilaca

Jedan od važnijih događaja u istoriji Beograda jeste prvo oslobođenje našeg glavnog grada od turske vlasti. Oko 12.000 ustanika i dobrovoljaca, pod vođstvom vožda Karađorđa, 13. decembra 1806. godine izvršilo je napad. Zauzeta je prvo Sava kapija i time je omogućen prolaz ostalim ustanicima.

Povodom 200 godina od ovog događaja Pošta Srbije i DP "Jugomarka", a pod pokroviteljstvom prestolonaslednika Aleksandra Drugog, pustili su u opticaj 13. decembra vanrednu prigodnu poštansku marku nominale 16,50 dinara. Budući da se ovaj važan jubilej poklapa sa krsnom slavom dinastije Karađorđević, svečana promocija prigodne marke održana je 12. decembra u Belom dvoru na Dedinju.

Nakon dizanja Prvog srpskog ustanka ustanici su nameravali da zauzmu Beograd još 1804. godine.

Već u martu oni su opseli, doduše slabijim snagama, područje Ostružnice, Žarkova, Avale i Dunava. Ustanici su po padu Smedereva decembra 1805. godine na Skupštini odlučili da u toku 1806. godine osvoje Beograd. Tek pobedom na Mišaru 1806. godine (i povodom ovog događaja emitovana je prigodna marka) i sloma turske ofanzive protiv ustanika kod Deligrada stvoreni su uslovi za osvajanje Beograda.

Osvajanje utvrđenja beogradske varoši predstavlja jedan od najvećih podviga u istoriji ustanka. Beogradska varoš bila je opasana šancem, sa grudobranima i karaulama. Na njemu su bile podignute četiri kapije: Savska, Stambol, Varoš i Vidin. Beograd je bio dobro utvrđen i bilo ga je teško osvojiti, a lako braniti.

Po zimi i gustoj magli tokom jutra, na Svetog Andriju, 12. decembra, vožd Karađorđe je izdao naredbu za napad. Šest kolona koje su napadale nisu imale većih gubitaka jer su Turci bili iznenađeni napadom. Kod Varoš kapije i Stambol kapije Turci su pružili jači otpor.

U boju su besmrtnu slavu stekli Konda kapetan, Uzun Mirko Apostolović i Milisav Čamdžija. U napadima pao je jedan od najhrabrijih vojvoda Prvog srpskog ustanka Vasa Čarapić, komandant vojske Gročanske nahije, kada je pošao ka Stambol kapiji (na mestu današnjeg Narodnog pozorišta) u pomoć Stanoju Glavašu i Vujici Vulićeviću. Beogradski zapovednik Sulejman-paša bio je primoran na tešku odbranu, ali se nije mogao održati. Krajem decembra osvojena je i Beogradska tvrđava.