Vrste poreza na nekretnine

Prema važećim zakonskim propisima, postoje tri vrste poreza na nekretnine: porez na imovinu, porez na nasleđe i poklon i porez na promet apsolutnih prava. Porez na imovinu plaća se na pravo svojine, pravo plodouživanja, pravo upotrebe i pravo stanovanja, pravo vremenskog korišćenja (tajm-šering); na pravo zakupa stana ili stambene zgrade u skladu sa Zakonom o stanovanju, ako je ugovor zaključen za period duži od jedne godine ili na neodređeno vreme; na pravo korišćenja građevinskog zemljišta, odnosno javnog građevinskog zemljišta ili ostalog građevinskog zemljišta u državnoj svojini površine veće od 10 ari.

Nepokretnosti na koje se plaćaju ovi porezi su: zemljište, stambene i poslovne zgrade i stanovi, poslovne prostorije, garaže, zgrade i prostorije za odmor i rekreaciju i drugi građevinski objekti i njihovi delovi.

Poreski obveznik je fizičko lice, građanin koje je imalac prava na nepokretnosti na teritoriji Republike Srbije, odnosno korisnik nepokretnosti koja je u državnoj svojini.

Poreska osnovica za utvrđivanje visine poreza na imovinu je tržišna vrednost nepokretnosti na dan 31. decembra godine koja prethodi godini za koju se utvrđuje i plaća porez na imovinu, umanjena amortizacionom stopom od 1,5 odsto za svaku godinu starosti, ali najviše do 70 posto. Poresku osnovicu i visinu godišnjeg poreza utvrđuje nadležna poreska uprava rešenjem koje se dostavlja poreskom obvezniku, a on sam obavlja deobu obračunatog poreza i plaća ga kvartalno. Obaveza po osnovu poreza na imovinu nastaje danom sticanja prava, odnosno danom početka korišćenja, danom osposobljavanja, danom izdavanja upotrebne dozvole ili danom omogućavanja korišćenja imovine na drugi način.

Ako građanin tek stiče pravo na nepokretnosti nekim pravnim poslom (kupoprodajom, poklonom, ugovorom o doživotnom izdržavanju, kada se prenosi pravo svojine ili se konstituiše, kao na primer ugovorom o plodouživanju, zatim održajem, građenjem novog objekta, ili zakonom, kao što je sticanje svojine nasleđem), dužan je da plati i porez na prenos prava na nepokretnosti. Ukoliko se pravo stiče nasleđem i poklonom, plaća se porez na nasleđe i poklon (sem u slučajevima kada postoji oslobođenje), a ako se stiče kupoprodajom ili prenosom prava korišćenja, plaća se porez na prenos apsolutnih prava.

Kupac je dužan da posle overe kupoprodajnog ugovora obavi prenos poreza na imovinu na svoje ime u nadležnoj poreskoj upravi, a takođe plaća i porez na promet apsolutnih prava, ukoliko je ta obaveza kupoprodajnim ugovorom preneta na njega. Prodavac plaća i porez na kapitalni dobitak ostvaren prodajom nepokretnosti u slučajevima predviđenim zakonom.