Soja Jovanović - 90 godina od rođenja

BEOGRAD – Srpska filmska, pozorišna i televizijska rediteljka Sofija Soja Jovanović (1922 - 2002) rođena je na današnji dan u Beogradu pre 90 godina.

Za više od pola veka rada režirala je 50-ak predstava u pozorištima širom bivše Jugoslavije, radila je i na radiju i na televiziji, a bila je i jedan od osnivača Akademskog pozorišta 1944.

Kao prva žena filmski režiser kod nas snimala je komedije prema delima Branislava Nušića, Stevana Sremca, Jovana Sterije Popovića, Branka Ćopića.

Neka od njenih najpoznatijih ostvarenja su - serija Pop Ćira i pop Spira (1982), Penžeri ravnice (1971), televizijska drama ''Izvinjavamo se, mnogo se izvinjavamo'' (1976), kao i filmovi utemeljeni na adaptacijama dela Branislava Nušića - ''Sumnjivo lice'' (1962), ''Dr'' (1962), ''Put oko sveta'' (1964) i ''Silom otac'' (1969).

Takođe radila je i na adaptacijama tekstova Jovana Sterije Popovića ''Diližansa snova'' (1960) i Stevana Sremca ''Pop Ćira i pop Spira'' (1958), koji je prvi dugometražni film u boji, nagrađen je sa sedam pulskih arena.

Soja Jovanović iza sebe ima i bogat opus pozorišnih predstava kao što su ''Sumnjivo lice”, „Neki to vole vruće”, „Kabare”, „Katarina”.

Razigrani svet komedije oživela je uz pomoć generacija glumaca beogradskog komičnog i savremenog pozorišta, kao što su Ljubinka Bobić, Miodrag Petrović Čkalja i Mija Aleksić.

TV drama „Izvinjavamo se, mnogo se izvinjavamo” (1993) izabrana je za najbolju dramu igranu na televiziji u toku 35 godina postojanja.

Za svoja ostvarenja dobila je najveća priznanja, među kojima su i Zlatna arena u Puli (1975), Specijalna diploma Kinoteke za izuzetan doprinos razvoju filmske umetnosti, nagrada za režiju na Festivalu akademskih pozorišta Jugoslavije, nagrada „Bojan Stupica”, kao i mnoge druge.

Soja Jovanović je bila i dugogodišnji asistent na odseku glume Pozorišne akademije u Beogradu, stalni reditelj u Akademskom i Beogradskom dramskom pozorištu, a bavila se i prevođenjem pozorišnih drama.

Umrla je 22. aprila 2002. godine.