Obnova spomeničke baštine

Istraživački i restauratorsko-konzervatorskiradovi na zaštiti spomeničke baštine od izuzetnog značaja i dobara srpskog porekla u inostranstvu obavljaće se tokom ove godine na 68 lokaliteta, za šta je odvojeno 65 miliona dinara. Prema rečima Predraga Markovića, ministra kulture i informacionog društva, koji je prisustvovao prezentaciji podataka Komisije u oblasti zaštite pomenutih spomenika, iako je novca manje u odnosu na prethodne godine, na pojedinim mestima radovi su okončani dok se na većini dalje nastavljaju uz pomoć velikog broja inostranih partnera.

Predsednik komisije dr Marko Popović istakao je da je kontinuitet radova obezbeđen zbog ciljanog trošenja sredstava prema utvrđenoj listi prioriteta, pri čemu se odustalo od principa „pomalo za sve, nikom dovoljno”. Kako je dodao, u prvom planu bili su spomenici svetske baštine i oni koji se nalaze na preliminarnoj listi i na njima je najviše rađeno.

Manastir Sopoćani bitno je restauriran; prošle godine radilo se na freskama, a kao poseban podvig istaknuto je postavljanje sarkofaga kralja Uroša I na pravo mesto, uz restauraciju sarkofaga kraljice Ane, što je urađeno tokom 2010. godine. Intenzivni arheološki radovi u manastiru Studenica, koji su počeli sredinom prve dekade novog veka, a u okviru kojih je otkrivena velika Ktitorska rezidencija Nemanjića, biće završeni do kraja 2012. godine. Bitno je pomenuti i restauraciju originalne oltarske pregrade iz 12. veka, kao i radove na freskama iza oltara.

– Treći veliki poduhvat bila je obnova južne i severne kule Gamzigrada, kao i istočna kapija lokaliteta, pa sada ovaj spomenik ima potpuno drugačiji izgled. Kao što ga ima i manastir Manasija, koji se nalazi na preliminarnoj listi Svetske spomeničke baštine, zbog čega su radovi na njemu posebno intenzivirani. Ceo spoljni bedem i utvrđenje su obnovljeni; u većem delu porte završena su arheološka istraživanja, dok je u 2011. godini otpočeo rad na trpezariji manastira, pojasnio je Popović.

Na Smederevskoj tvrđavi, koja je takođe na preliminarnoj listi, rekao je Petrović, radovi i istraživanja su konstantni, pa se obnavljaju bedemi i kula kako bi im se vratio originalni izgled koliko god je to moguće. Počela je i realizacija Projekta konzervacije sakralnog kompleksa tvrđave. Arheološka istraživanja na Vili kompleksa Mediane su nastavljena i do iduće godine ona će biti dovedena u pristojno stanje prezentacije dok su u toku sistematska istraživanja Caričinog grada, pri čemu je končano skeniranje tla iz vazduha, kao i restauratorsko-konzervatorski radovi na Akropolju. Obimno se radi i na obnovi stećaka u okviru zajedničkog projekta Srbije, Crne Gore, Bosne i Hercegovine i Hrvatske.

M. Dimitrijević