Reaktor na farmi

Čačak – U Srbiji još nije uspostavljen sistem upravljanja životinjskim otpadom, što negativno utiče na proizvodnju zdravstveno bezbedne hrane, zaštitu životne sredine i ekonomiju. Otuda je izuzetno važno uvesti savremene i sigurne metode za uklanjanje otpadaka životinjskog porekla.

U zemljama sa razvijenim stočarstvom i naprednim biotehnologijama primenjuje se postupak mikrobiološkog kompostiranja u zatvorenim reaktorima – biovatorima. Kapacitet ovih uređaja je oko 500 kilograma dnevno i mogu za 14 dana da proizvedu kvalitetan kompost bez upotrebe industrijskih mikroorganizama, navodi se u radu grupe naših istraživača, na čelu sa dr Slavicom Košarčić iz Naučnog instituta za veterinarstvo „Novi Sad”.

To je jedan od ukupno 50 pripremljenih radova za 42. međunarodnu konferenciju „Otpadne vode, komunalni čvrsti otpad i opasan otpad”, koja se u Čačku održava od 2. do 5. aprila.

Pomenuti reaktori instalirani su na farmama kao rešenje za bezbedno uklanjanje uginulih životinja. Farmerima je dotadašnji način – odvoženje u kafileriju – bio izuzetno skup, a prva iskustva sa biovatorima pokazala su se kao pun pogodak.

Italijanski proizvođač enzimsko-bakterijskih preparata „Evroviks” na konferenciji u Čačku predstavio je domete svog aktivatora koji se primenjuje u prečišćavanju otpadnih voda industrije piva, opterećenih alkoholom i kvascima. Posle tretmana, otpadna pivarska voda odgovara zahtevima iz regulativa EU.

Dr Milena Bečelić Tomin, sa Prirodno-matematičkog fakulteta u Novom Sadu, predvodi grupu autora koji su obradili temu degradacije industrijske boje. Sintetičke boje predstavljaju glavne zagađujuće materije u otpadnim vodama tekstilne industrije, a istraživači iz Novog Sada pokušali su u svom eksperimentu da ih uklone kombinovanom metodom: primenom letećeg pepela kao katalizatora, uz istovremeno korišćenje ultrazvuka.

Na konferenciji je i rad nesvakidašnjeg naziva – „Svinjogojski stajnjak – zagađujuća ili hranljiva materija?” Autori su hemičar Beata Fridrih i Jaroslav Stupavski, generalni direktor Industrije mesa „Karneks” iz Vrbasa. Kako navode, „Karneks” je sa tri svinjogojske farme i dovoljnom površinom poljoprivrednog zemljišta za prihvat stajnjaka, tokom 2011. godine ušao u ekološku investiciju od milion evra.

G. Otašević