MILE ANTIĆ

Prve naznake promena ka "obnovljivoj" Srbiji pojavile su se u Zakonu o planiranju i izgradnji, Zakonu o poljoprivrednom zemljištu, Zakonu o rehabilitaciji i, konačno, u  Zakonu o povraćaju imovine crkvama i verskim zajednicama koji se odnose na deo oštećenih.

Opšta restitucija oduzete imovine, postavljena na pravednim ekonomskim i socijalnim osnovama za većinu građana Srbije, pojavljuje se u usaglašenom Nacrtu zakona o denacionalizaciji i građevinskom zemljištu Ministarstva finansija i g. Milana Parivodića kao i u Projektu restitucije zemljišta resornog odbora DS sa g. Dragoslavom Šumarcem na čelu.

Ovi predlozi nedvosmisleno utvrđuju da je za državu najjeftinije, najsigurnije i najpravednije uspostavljanje slobodnog tržišta nad imovinom koja je monopolisana od vlasti na štetu građana, kroz dominantno naturalnu restituciju one imovine koja im je oduzeta, u stanju u kome je danas, pa povraćajem druge državne imovine kao kompenzacija, i tek na kraju kao najnepovoljnija mogućnost (i za državu i za prethodne vlasnike) davanje državnih obveznica. U svim bivšim komunističkim državama u tranziciji, naturalna restitucija je oživela privredu i drastično smanjila nezaposlenost, donela veći standard, rast prosečnih primanja stanovništva... Nema nijednog razloga da se isto ne dogodi u Srbiji.

Naturalna restitucija štiti interese i pruža sigurnost svima koji su imovinu savesno stekli, državi ne nameće troškove, ali odmah nameće i obaveze korisnicima povraćaja kroz porez na imovinu i porez na prihod od imovine, što obezbeđuje dodatne prihode u budžetima opština, pokrajina i Republike.

Protivnici restitucije, skoro kao i pre 50 godina, kriju se iza tzv. interesa radničke klase koji su danas preformulisali u "javni, opšti... interes", "socijalnu brigu", "brigu za razvoj Beograda", itd. Iza svih tih "briga" kriju se lični interesi pojedinaca i grupa koji žele (umesto restitucije imovine oštećenim građanima) da "državnu svojinu" (koja je sinonim za oduzetu imovinu) pretvore u njihovu privatnu svojinu, a teret obeštećenja za oduzeto svale na leđa svih budućih generacija poreskih obveznika!

To je neistina koja se redovno podmeće javnosti u proteklih nekoliko godina. Nalik oprobanim mehanizmima "isplate stare devizne štednje", koju svi građani Srbije ponovo plaćaju (čitaj: pljačkaju se) do 2017.  godine da bi se obeštetili oni koji su štedeli, par "tajkuna" uz "nepar političara" isto tako pokušava danas da nametne obeštećenje u obveznicama kao "za državu najbolji vid rešavanja pitanja restitucije".

Postoji ipak drastična razlika, opljačkana devizna štednja "ne zna se gde je" i čije je danas vlasništvo, dok se za oduzetu imovinu tačno zna gde je i preko 90 odsto iste je svojina Republike Srbije, tj. onoga koji treba da imovinu vrati.

I pored raznih vidova privatizacije – suštinska svojinska privatizacija u Srbiji nije sprovedena pa je naturalna restitucija jedino održiv i moguć vid rešavanja pitanja restitucije.