Mirovnjaci na „plavoj liniji”

Izgradnja vodovoda, obezbeđivanje medicinske opreme i opremanje škola, samo su neki od zadataka iz oblasti civilno-vojne saradnje na kojima je u mirovnoj misiji UN u Libanu bio angažovan pukovnik Igor Avdić, vođa petočlanog tima mirovnjaka koji se posle šestomesečne smene nedavno vratio u Srbiju. Tokom njihovog boravka u ovoj bliskoistočnoj zemlji nije bilo težih incidenata, iako je pogranični pojas prema Izraelu uvek osetljivo područje. Misija Unifil uspostavljena je još 1978. godine posle ratnih dejstava, a pripadnici Vojske Srbije učestvuju u njoj od kraja 2010. godine u okviru španskog kontigenta, smenjujući se u polugodišnjim „rotacijama” (smenama). U perspektivi, moguće je da će VS u ovoj misiji biti angažovana sa većim brojem ljudi.

Uz pukovnika Avdića u misiji su bili potpukovnik Ivan Lazarević, major Aleksandar Stanojević, kapetan Saša Vujčić i kapetan Sašo Trajković. Bili su smešteni u sektoru „Istok”, u bazi španskog kontigenta „Migel Servantes”, a kao štabni oficiri bili su aktivni širom tog sektora. Smeštaj je u montažnim objektima kontejnerskog tipa, pije se flaširana voda, svaki kontigent ishranu prilagođava nacionalnom ukusu, a mnogi mirovnjaci bezbedno su se hranili u lokalnim restoranima.

– Nosili smo lično naoružanje – pištolj i automatsku pušku, koje smo tamo dobili. Pri svakom napuštanju baze svaki pripadnik misije Unifil mora uz sebe imati šlem i pancir, koji su plave boje kao i tradicionalna beretka – objašnjava pukovnik Avdić.

Sektor „Istok” nalazi se uz izraelsku granicu, u unutrašnjosti Libana, prema Siriji. Stanovništvo ovog brdskog područja je šaroliko, ima muslimana – šiita, sunita i druza, kao i hrišćana – pravoslavaca i katolika. U sektoru je prisutna libanska armija, a javna je tajna da među stanovništvom ima i pripadnika Hezbolaha. Izraelci naravno čuvaju svoju granicu, ali se njihove patrole retko vide jer su vojnici uglavnom u bunkerima. Izraelska vojska, još od jednog od sukoba na ovom području, nalazi se i sa sirijske strane granice prema Libanu, u delu sektora „Istok”, tako da mirovnjaci VS nisu bili u prilici da preko granice prate dramatična zbivanja u Siriji. Reč je o Golanskoj visoravni, jednoj od ključnih tačaka u izraelsko-arapskim previranjima.  

– U mirovnoj misiji granica Libana i Izraela naziva se „plava linija”, jer se duž nje na svakih 50 do 100 metara kao oznake nalaze burad ofarbana u plavo, iza kojih je žičana ograda visine oko dva metra. Većina incidenata se dešava oko „plave linije” koju povredi obično neko sa libanske strane, uglavnom stočari – objašnjava pukovnik Avdić.

Ipak, mirovna misija na uvek osetljivom području Bliskog istoka, ima svoje rizike. U bombaškom napadu 2007. godine poginula su sedmorica španskih mirovnjaka, padobranaca – veterana rata u Avganistanu. Posledice sukoba najbolje se vide u selu Gadžar, koje se nalazi na samoj granici Libana i Izraela. Izraelci su kroz selo podigli zid, sa njihove strane ima lokalnog stanovništva dok su sa libanske strane imanja napuštena i snage UN zabranjuju pristup selu da bi se izbegli incidenti.