Konture katastra se naziru

Katastar nepokretnosti završen je za 83 odsto katastarskih opština u Srbiji, a do kraja ove godine planirano je da se odradi još pet odsto. Suština ovog ogromnog posla je da građani koji treba da upišu vlasništvo na nepokretnostima neće više odlaziti, kao sada, u dve institucije – sud i katastar već će sve moći da se obavi u katastru.

Do sada su u katastar nepokretnosti upisane gotovo sve seoske katastarske opštine gde ne postoje ažurne zemljišne knjige. To je učinjeno i  za delimičan broj gradskih, a među njima  su Novi Sad, Sombor, Kragujevac i drugi gradovi. U prestonici je katastar nepokretnosti zasnovan u katastarskim opštinama Stari grad, Stara Rakovica, Sremčica i Novi Beograd, gde su svi objekti snimljeni i stanovi uknjiženi. Trenutno su u postupku obrade opštine Vračar i Savski venac, a u planu za 2008. godinu su Zvezdara, Voždovac, Palilula i delovi Zemuna. Prema planu, katastar nepokretnosti za celu Srbiju treba da se završi do kraja 2010. godine, a u tom cilju uzet je i kredit od Svetske banke od 30 miliona dolara.

Što se tiče Novog Beograda, dela Zemuna i Bežanijske kose, tamo gde je katastar nepokretnosti izrađen, građani se za liste nepokretnosti, za prepise, promenu podataka ili upis hipoteke obraćaju katastarskoj službi Zemun, u ulici Kej oslobođenja broj 29. Građani koji žive u starom delu Beograda za iste usluge obraćaju se katarskoj službi Beograd, u Ulici 27. marta 43 do 45.

– U katastarskim opštinama gde je na snazi katastar nepokretnosti sva nepokretna imovina registrovana je u katastarskim knjigama. To se odnosi kako na legalne tako i na nelegalne objekte, s tim što od vlasništva na zemljištu, odnosno postojanja građevinskih dozvola, zavisi vrsta upisa prava na njima. Građani koji uzimaju kredite od banaka mogu da uspostave hipoteku na svojim nepokretnostima upisanim u katastar nepokretnosti, pod uslovom da su uknjiženi kao vlasnici. U slučajevima gde katastar nepokretnosti još nije osnovan građani mogu da se obrate lokalnom katastru koji će, uz odobrenje Republičkog geodetskog zavoda (RGZ), samo za njihove nepokretnosti uraditi katastar nepokretnosti – pojašnjava Slobodan Živanović, pomoćnik direktora Republičkog geodetskog zavoda.

Upisi u katastar se plaćaju – promena vlasništva košta oko 4.500 dinara, a upis hipoteke od 600 do 7.600 dinara, u zavisnosti od vrednosti.

Jedna od trenutno najvećih nedoumica građana jeste i kakav je postupak prilikom prenosa upisa iz zemljišnih knjiga u katastar nepokretnosti. Da li se radi samo o faktičkom prepisivanju ili sve teče po drugom postupku?

– Kada se katastar nepokretnosti formira u gradskim katastarskim opštinama i u katastarskim opštinama u kojima postoji ažurna zemljišna knjiga, podaci o nepokretnostima i pravima na njima izlažu se na javni uvid od strane komisije za izlaganje. Katastarska opština obuhvata jedan grad, deo većeg grada, ili područje naseljenog mesta. Oglas o izlaganju (upisivanju) javno se objavljuje u toj katastarskoj opštini i svi imaoci prava na nepokretnostima, odnosno zainteresovana lica mogu da provere podatke, podnesu raspoloživu dokumentaciju, stave prigovor, žalbu, ili da učestvuju u postupku izlaganja. Javnim oglasom naročito se pozivaju vlasnici stanova da podnesu isprave o sticanju prava na stanovima, jer većina stanova u Srbiji nije bila uknjižena, a katastarski propisi olakšavaju upis za stanove stečene otkupom iz društvene svojine. Komisija lično poziva na izlaganje vlasnike nepokretnosti upisane u zemljišnu knjigu i osobe upisane u katastru zemljišta kada to nisu ista lica, radi donošenja pravilne odluke o licu koje jeste vlasnik nepokretnosti. U svim drugim slučajevima, tj. kada su podaci obe evidencije saglasni ili vlasnički podatak postoji samo u zemljišnoj knjizi, zemljišna knjiga se prepisuje bez sprovođenja izlaganja, a vlasnici se o tome obaveštavaju dostavljanjem lista nepokretnosti. Ako građani ne upišu prava u postupku izlaganja, to mogu da učine u redovnom postupku održavanja katastra nepokretnosti koji obavlja mesno nadležna služba katastra prema lokaciji gde se nepokretnost nalazi – pojašnjava pomoćnik direktora RGZ-a.