Pinterovski realizam

Tekst "Razred" Matjaža Zupančiča je specifična vrsta tragikomične groteske, koja problematizuje suštinu savremenog društva, definisanog mahnitim trkama za napredak u karijeri. Radnja se dešava u jednoj velikoj kompaniji i prati tok seminara za reorganizaciju zaposlenih, na koji se javlja samo jedan kandidat. Osnovna  ideja komada je nesporno aktuelna i relevantna, likovi su takođe veoma markantni, kao i način na koji se situacija predstavlja, crnohumoran i stilizovan. Sa druge strane, tekst karakteriše i odsustvo dramskog razvoja, odnosno nedostatak produbljivanja i razrade ideje koja se na početku postavlja, pa je u tom pogledu on monoton, odnosno na idejnom planu prilično stagnira. Pri kraju, u jednom prekratkom monologu terapeutkinje, inicira se novi aspekt značenja, individualan i intimistički, odnosno tekst u naznakama dobija novi idejni sloj. Da je taj put nastavljen, umesto brojnih situacija koje predstavljaju varijacije na istu temu, a na idejnom planu ništa značajno ne donose, komad bi bio idejno složeniji i zbog toga još vredniji.

Za predstavu rediteljke Milice Kralj se može reći da je ostvarena u okvirima jednog pinterovskog realizma, pretećeg, metaforičkog, apsurdnog i kritičkog, koji se gradi putem specifičnog koncepta likova, detalja u izgledu scene (scenograf Milica Bajić-Đurić, kostimograf Vesna Teodosić), izbora muzike, kao i detalja u igri glumaca. Lik stilistkinje Angeline (Elizabeta Đorevska) reprezentativno je postavljen, u domenu je veštačkog, transparentnog, iščašenog realizma. Glumica na taj način tačno i temeljno karikira činjenicu karakteristične društvene opsesije imidžima, zatim sveprisutnu brigu zbog starenja, seksualnu frustriranost, kao i tipično trabunjanje na polju pi-ar komunikacije. Aleksandar Alač u sličnom maniru igra neurotičnog i sasvim dezorijentisanog šefa seminara, Mile Stanković oblikuje lik ekonomiste Šulca kao mrzovoljnog gnjavatora, a Lako Nikolić igra kandidata koji dolazi na ovaj groteskni seminar, kao nepokolebljivo upornog i posvećenog, ali i vrlo uplašenog pretendenta na posao. Nikolić nastupa mehanički i ukočeno, jasno karikirajući diskurs bezličnih karijerista. Jedino lik emotivno nestabilne terapeutkinje nije dovoljno ubedljivo postavljen (Sandra Bugarski), jer glumica ne izvrće suštinu lika koji oblikuje dovoljno uverljivo, suptilno i/ili ironično, kao što je to slučaj sa ostalim akterima, već njene ludačke promene raspoloženja igra sa previše pojednostavljenim i zbog toga neuverljivim kontrastima.