Godina Dositeja

Povodom 200 godina od dolaska Dositeja Obradovića u Srbiju, a na predlog Zadužbine "Dositej Obradović", Vlada Republike Srbije proglasila je ovu godinu – godinom Dositeja. U okviru Programa Pošta Srbije je 28. maja pustila u opticaj prigodnu poštansku marku nominale 20 dinara sa likom ovog velikog srpskog književnika, filozofa, pedagoga, prevodioca, basnopisca.

Dimitrije Obradović rođen je 1739. godine u Čakovu u Banatu, na teritoriji današnje Rumunije. Zamonašio se 1758. godine u sremskom manastiru Hopovo i dobio monaško ime Dositej. Razočaran stanjem u manastiru, Dositej napušta Hopovo. Težnja za znanjem, koja u svojoj početnoj fazi odražava želju za ličnim obrazovanjem, a zatim prerasta u želju za obrazovanjem naroda, nije mu dala mira. Iz Hopova otišao je u Dalmaciju, gde tri godine radi kao učitelj, nakon čega počinje svoja putovanja po Evropi. U Beču je najduže boravio, od 1771. do 1779. godine i nakon 1789. godine i Francuske revolucije, upoznao se sa reformističkim idejama 18. veka i stekao znanje iz filozofije i književnosti, zainteresovao se za srednjoevropsko prosvetiteljstvo.

U svom manifestu "Pismo Haralampiju", štampanom u Lajpcigu 1783. godine, na samom početku svog književnog rada, razmatrajući problem jezika u sklopu svog prosvetiteljskog programa, Dositej zahteva uvođenje narodnog jezika u književnost umesto tada vladajućeg crkveno-slovenskog jezika. Dositej je 1808. godine osnovao Veliku školu, budući Univerzitet, a 1810. godine Bogosloviju.

Motiv na marki je portret Dositeja Obradovića, rad Uroša Predića. Dositejeva kuća u Čakovu i deo naslovne strane spisa "Pisma Haralampiju". Grafičku obradu marke uradila je Ana Kostić, diplomirani grafički dizajner iz Beograda. Stručnu saradnju pri izradi poštanske marke pružila je Mirjana Dragaš, upravnica Zadužbine "Dositej Obradović". Prema njenim rečima, do kraja juna biće otvorena obnovljena rodna kuća Dositeja u Čakovu, sa muzejskom postavkom, a do kraja godine biće objavljeno kritičko izdanje celokupnih dela Dositeja Obradovića u šest knjiga sa neophodnim komentarima priređivača i očuvaće jezički identitet Dositejevog teksta. Dositejevu zadužbinu utemeljio je Hemofarm a.d. 2004. godine. Krajem godine biće održan nauči skup i svečana akademija posvećena Dositeju. Marka je štampana u novosadskoj štampariji "Forum" tehnikom višebojnog ofseta u šalterskim tabacima od po 25 komada maraka. Tiraž je 28.000 komada. Na dan puštanja marke u opticaj DP "Jugomarka" emitovala je prigodan koverat prvog dana sa žigom pošte 11.101 Beograd.