Nepravedno streljanje Dušana Krstića

Kraljevo – Posle više pokušaja potomaka, pre svih kćerke Radmile Savković i unuka Zorana Savkovića Džerija, ali i grupe građana koja je pre nekoliko godina formirana da pomogne skidanje ljage sa imena Dušana Krstića, predsednika kraljevačke opštine u vreme fašističke okupacije, veće Okružnog suda u Kraljevu, uz predsedavanje sudije Smiljane Ristić, donelo je rešenje kojim je zahtev za rehabilitaciju konačno usvojen.
Dušan Krstić, rođeni Kraljevčanin, sa diplomom bečke Visoke škole za trgovinu, 1936. godine, kao kandidat tadašnje udružene opozicije, izabran je na funkciju predsednika kraljevačke opštine i na tom mestu ostao je sve do kraja 1941. Odmah po završetku rata suđeno mu je, u poznatoj navijačkoj atmosferi, u sali tadašnjeg hotela "Jugoslavija", u grupi sa još nekoliko optuženih, za saradnju i pomaganje neprijatelju u ubijanju i mučenju nedužnog stanovništva. Vojni sud ga je proglasio krivim. Izrečena mu je smrtna kazna streljanjem, a presuda je izvršena istog dana. Mesto gde je sahranjen ni danas nije poznato.

Zna se da su, oktobra 1941, združene, a ideološki suprotstavljene snage četničkih i partizanskih jedinica, koje su tada ušle u borbu protiv nemačkog okupatora, držale Kraljevo danima u opsadi. Na napade sa više strana Nemci su u samom gradu odgovorili odmazdom, masovnim streljanjem nedužnog stanovništva. Pokušaji lokalnih organa da se stanovništvo zaštiti, da se spreči streljanje talaca, razgovori delegacije sa nemačkim vlastima, napori vladike Nikolaja Velimirovića da se tragedija spreči, kao i konferencija koja je tih oktobarskih dana održana u hotelu "Jugoslavija", na temu kako da građani Kraljeva obezbede svoj život, na kojoj je Krstić govorio, događaji su koji ni do danas nisu dovoljno istraženi.

Nasuprot tome, decenijama je važila presuda Vojnog suda, u kojoj je, pored ostalog, pisalo da je Dušan Krstić kriv "jer je kao predsednik opštine od Nemaca dobio određeni broj blanko objava da ih razdeli građanima, kako ne bi bili hapšeni i streljani, a on ih nije razdelio. Takođe, nemačkoj upravi dao je garancije za građane u centru i bogatije, tako da je sirotinja sa periferije, odnosno radnici i zanatlije, najviše stradala. Nemcima je Krstić dao spisak porodica onih građana koji nisu bili u gradu dok je bio blokiran, tako da su posle hapšeni, streljani a njihove porodice maltretirane i mučene. Umesto da građanima pomogne, on nije imao milosti ni kada su rođaci tražili od njega objašnjenje za sudbinu svojih najmilijih...".

Zbog tog, navodnog zločina, Vojni sud ga je 22. aprila 1945. godine osudio na smrt streljanjem, što je istog dana izvršeno, a odlukom tadašnjih civilnih sudova konfiskovana mu je imovina.

Sada, u postupku za rehabilitaciju, sudsko veće Okružnog suda u Kraljevu imalo je uvid u niz dokumenata, odluka, pisama i svedočenja više građana koji su tvrdili suprotno. Utvrđeno je da je Dušan Krstić osuđen u montiranom procesu, da nije bio pripadnik nijednog pokreta ni saradnik okupatora, da je dobijene objave delio građanima koji su tako napuštali grad, ne deleći ih na siromašne i bogate, da nije dao nikakav spisak građana okupatoru, da je, odmah posle prvog dana streljanja, saopštavao građanima da ne idu u komandu, jer se streljanje nastavlja...

Imajući sve te činjenice i dokaze u vidu, sudsko veće sudije Smiljane Ristić usvojilo je zahtev za rehabilitaciju nedužno streljanog Dušana Krstića, poništivši oduke Vojnog i drugih sudova, i proglasilo ništavnim kaznu konfiskacije njegove imovine.