Spomenik okruglom stolu

U Sremskim Karlovcima, tada u Austriji, danas u Srbiji, potpisan je, 26. januara 1699. godine, Karlovački mir, sporazum koji je postavio temelje budućoj političkoj i geostrateškoj arhitekturi Evrope. Potpisnice ovog značajnog diplomatskog dokumenta posle tromesečnih pregovora bile su Austrija, Poljska, Venecija sa jedne i Turska sa druge strane, u prisustvu neutralnih posrednika Engleske i Holandije i uz učešće Svete lige i Rusije.

Za potpisivanje Karlovačkog mira vezuje se i jedna posebnost: brvnara u kojoj se 72 dana pregovaralo, imala je četvora vrata, na koja su istovremeno ulazili predstavnici Austrije, Venecije, Poljske i Turske da bi, prvi put u istoriji međunarodnih odnosa, svi učesnici pregovora sedeli za okruglim stolom. Time je u diplomatsku praksu uveden ovaj očigledan princip jednakosti i ravnopravnosti pregovarača, opšteprihvaćen u vremenima koja su usledila.

Smatrajući da je okruglom stolu Karlovačkog mira potrebno dati veći, zasluženi značaj – osnovana je Fondacija „Karlovački okrugli sto”, sa namerom da afirmiše Sremske Karlovce i njihovu ulogu u istoriji mirovnih pregovora.

Osnivač fondacije Vladimir Čeh objašnjava za „Politiku” da je prva faza projekta raspisivanje međunarodnog konkursa za idejno rešenje spomenika pojmu „okrugli sto”. Po završetku konkursa i otkrivanju spomenika u Karlovcima, njegova replika biće svečano uručena zemljama potpisnicama mira i Evropskoj uniji, sa idejom da se postavi i u Briselu.

– Verujemo da će podsećanje na ovaj važan istorijski događaj i otkrivanje spomenika okruglom stolu, da dovedu Sremske Karlovce u centar pažnje svetskih medija. Druga faza projekta ima nameru da održava tu pažnju. Reč je o uvođenju godišnje nagrade „Karlovački okrugli sto” za politički potez godine. Izbor poteza godine biće realizovan u saradnji sa spoljnopolitičkim redakcijama uglednih evropskih novina, čiji su urednici ujedno članovi žirija. Svakog meseca glasaće se za finaliste, a po isteku 12 meseci, za pobednika. Sugerisani kriterijumi za dodelu priznanja jesu: posvećenost saradnji, jačanju ljudskih i manjinskih prava, mirnom rešavanju konflikata i bezbednosnih rizika – ističe Čeh.

Za treću fazu predviđena je organizacija redovnih tematskih okruglih stolova u Sremskim Karlovcima.

– Prema sugestiji Mihajla Kovača, člana Saveta fondacije, novinara i ambasadora, prvi planirani okrugli sto za temu ima „Pregovaranje u procesu evropskih integracija” – napominje naš sagovornik.

Planirano je da okrugli sto prate, pored medija, studenti i postdiplomci, odabrani u saradnji sa fakultetima političkih nauka i diplomatskih akademija zemalja u regionu, a pre svega potpisnica Karlovačkog mira.

– Učesnici okruglog stola i krug uglednih predavača ukazivaće studentima na potrebu za inkluzijom mladog, obrazovanog sveta u rušenje starih barijera i izgradnju novih standarda suživota i saradnje. Da bi ideja urodila plodom, neophodno je da bude posađena u plodno tlo. To je bio slučaj sa fondacijom: predsednik karlovačke opštine Milenko Filipović, oberučke je prihvatio projekat. Protokol o saradnji fondacije i opštine na realizaciji projekta potpisan je javno, na obeležavanju 315 godina od Karlovačkog mira, u prisustvu uglednih zvanica iz Srbije i ambasadora tri zemlje potpisnice mira: Turske, Poljske i Holandije. Ambasador Austrije upoznat je sa projektom pre, a ambasade Italije i Engleske posle potpisivanja protokola – dodaje Čeh.

U centru Karlovaca određeno je mesto na kome će spomenik biti podignut. U toku su aktivnosti na završavanju zakonom predviđenih aktivnosti za njegovo podizanje, od dobijanja dozvole do izrade urbanističkih uslova neophodnih za raspisivanje konkursa. Planirano je da se tokom aprila organizuje sastanak ambasadora svih šest zemalja potpisnica mira, na kome će biti precizirani detalji oko realizacije prve faze projekta.

– Fondacija očekuje da će dogovor o „Svetskom konkursu za spomenik okruglom stolu” šest zemalja potpisnica Karlovačkog mira i domaćina, biti potpisan, a konkurs raspisan upravo za okruglim stolom u Karlovcima, u septembru ove godine – najavljuje osnivač Fondacije „Karlovački okrugli sto” Vladimir Čeh.