Odlazak reditelja „Gandija”

Proslavljeni britanski glumac i reditelj Ričard Atenborou preminuo je preksinoć u 91. godini, potvrdio je za Bi-Bi-Si njegov sin Majkl. Atenborou je umro pet dana uoči 91. rođendana, a već nekoliko godina bio je nepokretan, nakon pada niz stepenice 2006. godine.

Atenborou nikada nije osvojio Oskara za glumu ali jeste za režiju i – kao producent – za najbolji film. On je 1983. pobedio Sidnija Polaka, Sidnija Lameta i Stivena Spilberga i nagrađen je statuetom Američke filmske akademije za režiju filma „Gandi”. Ova drama je proglašena i za najbolji film, a konkurenti su joj bili „Tutsi” i tadašnji holivudski miljenik „I-ti vanzemaljac”, jedan od najisplativijih filmova osamdesetih godina.

„Gandi” je pre 31 godine bio apsolutni pobednik dodele Oskara. Pored trijumfa za najbolji film i režiju, Ben Kinsli je nagrađen za tumačenje lika Gandija, a filmu su pripale i statuete za originalni scenario, fotografiju, montažu, scenografiju i kostim.

Atenborou, jedno od najpoznatijih lica britanske škole glume, igrao je u mnogim britanskim i holivudskim filmovima, a često je bio i iza kamere. Tokom karijere koja je trajala duže od šest decenija bio je deo filmovima: „Brighton Rock”, „Čarobna kutija”, „Društvo džentlmena”, „Veliko bekstvo”, „Feniksov let”, „Doktor Dulitl”, „Čudo u 34. ulici”, „Elizabeta” i spektakla „Park iz doba Jure” koji je režirao njegov nekadašnji konkurent – Stiven Spilberg.

Pored „Gandija”, režirao je „Mladog Vinstona”, „Čaroliju”, „Krik za slobodom”, „A Chorus Line” i „Čaplina” u kojem je ulogu malog skitnice dodelio Robertu Dauniju Džunioru, zbog čega se tokom snimanja često sukobljavao sa producentima. Kada je „Čaplin” najzad premijerno prikazan, Atenborouova odluka pokazala se ispravnom – svet je s oduševljenjem prihvatio Daunija Džuniora kao Čaplina.

Mnogi filmski autori odali su počast Atenborou, među kojima i njegove bliske kolege i prijatelji – Ben Kingsli i Mija Farou, ali i Laburistička partija, čiji je bio istaknuti član.

„Lord Atenborou dao je ogroman doprinos filmskoj industriji Velike Britanije, i kao glumac i kao reditelj. Njegove filmove voleće i buduće generacije”, saopštili su laburisti, dodajući da je glumac strastveno verovao u socijalnu pravdu.

Atenborou je bio aktivista protiv aparthejda, ambasador dobre volje Unicefa i drugih humanitarnih organizacija, ali i doživotni predsednik fudbalskog kluba Čelsi. Interesantno je da se sprijateljio sa princezom Dajanom, nakon što ga je princ Čarls zamilio da joj pomogne u pisanju govora...

I. A.