Rimsko gazdinstvo na obalama Kolubare

Lajkovac – Ako bi u opštini Lajkovac pisali novu strategiju privrednog razvoja, u njoj bi sigurno bilo mesta i za arheološki lokalitet Anine iz četvrtog veka nove ere.Naime, još pre 1.600 godina rimski veleposednici na području srednje Kolubare osnovali su grandiozno poljoprivredno dobro sa kompletnom logistikom, među kojom se isticalo veliko skladište za smeštaj žitarica.Ovi detalji i današnje generacije upućuju na prirodnu predodređenost ovog terena za proizvodnju hrane kao vrlo značajnog oblika ekonomije.

Rukovodstvo opštine Lajkovac dobro je razumelo poruke starih Rimljana i podržalo arheologe i druge stručnjake da istraže ovaj prostor i formiraju jedan reprezentativni kompleks koji će se naći u turističkoj ponudi, ali i kao podsetnik na najveći resurs ovog kraja.I pored aktuelnih potrošačkih priča da je zlato ovog kraja u uglju, mnogi smatraju da je to proizvodnja hrane, jer će uglja za koju desetinu godina nestati.Posle završetka ovogodišnjih istraživanja, kojima je bio obuhvaćen jedan manji deo ogromnog građevinskog kompleksa vile velikoposednika, koja se prostirala na 4.000 kvadratnih metara, novinarima su se obratili arheolozi iz Zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Valjeva koji sa drugim službama vode ovaj projekat.Naglasili su da posla ima još najmanje tri sezone, odnosno godine posle čega će biti formiran arheološki park koji će potvrditi da lokalitet Anine spada u najbolje očuvane ostatke ruralne arhitekture iz rimskog vremena na području severozapadne Srbije.

–Na ovom lokalitetu se istražuje grandiozno poljoprivredno dobro nastalo početkom 4. veka u doba tetrarhije dok je nestalo u pljačkaškom pohodu Gota.Podignuta vila imala je impozantne razmere od 4.000 kvadratnih metara stambenog i oko 2.000 kvadrata prostora za skladištenje poljoprivrednih proizvoda, prvenstveno žitarica.Otkriven je i veliki broj nalaza koji svedoče o intenzivnom ekonomskom životu ovog kraja u rasponu od 300. do 380. godine, kao i u vreme srpske despotovine tokom 15. veka.Inače, ovde se nalazi jedna od najvećih rimskih vila van tadašnjih gradskih centara i po načinu gradnje i karakteristikama materijalnih ostataka može se zaključiti da je vlasnik bio izuzetno bogat, ali i skoro spartanski skroman kada je u pitanju njeno doterivanje raznim detaljima i ukrasima.U kompleksu je sve bilo predodređeno osnovnoj funkciji i pored toga što se on prostirao na površini od 30 hektara, procene su da su se žitarice i druga hrana proizvodili na mnogostruko većem području – kazao je arheolog Radivoje Arsić, dodajući da i nešto manji lokaliteti na području Lajkovca kao što su rimske vile u selima Jabučju, Skobalju, Bogovađi i Nepričavi nedvosmisleno potvrđuju priču iz Anina da su prostorom srednje Kolubare rimski velikoposednici bili naprosto omađijani.

B.Novović