Engleski uči 95 odsto prvaka

Đaci u Evropi sve ranije počinju da uče strane jezike, a sve više njih uči dva strana jezika. Engleski kao strani jezik prednjači nad drugim jezicima i trenutno ga uči oko 73 odsto osnovaca u EU. Veoma mali broj učenika uči jezike koji nisu engleski, francuski, španski, nemački ili ruski, a svaki četvrti direktor škole kaže da ima problem da popuni slobodno radno mesto ili pronađe zamenu za odsutnog nastavnika stranog jezika.

Učenje stranog jezika počinje najčešće između šeste i devete godine života. U Belgiji se ta granica spustila na predškolsko vaspitanje i treću godinu. Drugi strani jezik kao obavezni predmet najranije uče đaci u Luksemburgu, već sa sedam godina, dok se u većini evropskih zemalja on uvodi između 10. i 16. godine.

Kada je reč o nižem srednjem obrazovanju, u proseku, 60 odsto učenika u Evropi uči dva ili više stranih jezika, dok u višim razredima srednje škole taj broj varira od 39,4 do 59,4 odsto.

Ovo su neki od podataka iz najnovijeg izveštaja mreže „Eurydice” o podučavanju jezika u evropskim školama, do kojih je „Politika” došla zahvaljujući Timu stručnjaka za reformu visokog obrazovanja (HERE tim). Podsetimo, ova mreža se od 2011. godine sastoji od 38 nacionalnih jedinica u sve 34 države učesnice u Programu EU za celoživotno učenje (države članice EU, zemlje EFTA, Hrvatska, Srbija i Turska). Njome upravlja Izvršna agencija EU za programe u oblasti obrazovanja, kulture i medija u Briselu, koja priprema publikacije i baze podataka.

Analiza obrazovnih sistema u ovim zemljama pokazala je da je engleski jezik koji se najčešće uči i da je obavezan u 14 zemalja ili regiona. Na drugom mestu su nemački i francuski, a treće pripada španskom.

Samo u nekoliko zemalja, propisi preporučuju da budući nastavnici jezika provedu period obuke u zemlji u kojoj se govori jezikom koji će predavati. U proseku, 54 odsto nastavnika se izjašnjava da su za potrebe studiranja ili pohađanja kursa, proveli period duži od mesec dana u zemlji u kojoj se govori jezikom koji oni podučavaju.

Kakva je situacija u Srbiji? Prema dostupnim podacima prosvetnih vlasti, statistike i društava stranih jezika, prvi strani jezik kod više od 95 odsto prvaka u Srbiji je engleski.

Engleski pohađa oko 600.000 učenika, 90.000 đaka uči nemački, 80.000 francuski, 62.000 ruski, 8.000 italijanski, 6.000 španski, a oko 2.500 kineski jezik.

– Veliki broj roditelja zahteva da mu dete uči nemački jezik, a razlog je jaka nemačka privreda koja je dominantna u Evropi. Logično, pomama za nemačkim najveća je u medicinskim i tehničkim školama poput građevinske. To su obrazovni profili koje Nemačka treba i gde naša deca mogu da nađu dobro plaćene poslove – kaže Milorad Antić, predsednik Foruma srednjih stručnih škola Beograda.

Zainteresovanost za učenje određenog stranog jezika često određuju i aktuelne političke i ekonomske prilike, pa je tako, ruski bio najpopularniji u Vojvodini dok je bila aktuelna odluka o početku izgradnje deonice gasovoda „Južni tok” kroz Srbiju.

U srpskim školama, prema arhivama, prvo je bio dominantan francuski jezik, koji je početkom 20. veka bio obavezan u većini škola, kao i između dva svetska rata, kada mu se po zastupljenosti pridružio i nemački jezik. Krajem pedesetih godina u školama u SFRJ, francuski i nemački jezik po popularnosti zamenjuju engleski i ruski, da bi u drugoj polovini 20. veka engleski počeo drastično da se širi na račun svih ostalih jezika.