U Srbiji najviše ima – Jovanovića

Više od deset odsto stanovnika Srbije nosi jedno od deset najčešćih prezimena u našoj zemlji. U brojevima to znači da Jovanovića, Petrovića, Nikolića, Markovića, Đorđevića, Stojanovića, Ilića, Stankovića, Pavlovića i Miloševića ukupno ima 717.000.

Prezimena u Srbiji nastala su odavno, neka se pominju još u srednjem veku, ali tek u prvoj polovini 19. veka počela su da se zapisuju u matične i zemljišne knjige.

– Kako Vuk navodi, srpski narod se jedino u Crnoj Gori i Hercegovini zvao starim prezimenima s kolena na koleno. Dok se u Srbiji, Austrougarskoj i oblastima Turske, gde Srbi žive, zvao po očevu ili materinu imenu. To je bila prepreka kod vođenja imovinskih knjiga. Zbog toga su srpske vlasti poslale Stevana Grubovića i Sretena Popovića u Austrougarsku da „provide” kako se vode ove knjige. Na osnovu njihovog izveštaja  od 31. januara 1851. da je osnovni uslov uvođenja modernih baštinskih knjiga da se čuvaju i poštuju stara prezimena. Pet meseci kasnije, iste godine donesena je nova uredba, za ustanovljenje prezimena kod Srba. Od ovih početaka do početka 20. veka u srpskim zemljama je, zbog kaskanja administracije, trajao proces stabilizovanja prezimenika – kaže za „Politiku” onomastičar dr Mihailo Šćepanović, profesor Filološkog fakulteta u Beogradu.

Među deset najčešćih prezimena kojima „Politika” u saradnji sa Republičkim zavodom za statistiku posvećuje deset dodataka, nalaze se i tri prezimena – Stanković, Stojanović i Milošević, koja ne vode poreklo od kalendarskih imena.

– U prezimenima se upravo krije sistem imenovanja, ime prema datumu rođenja, odnosno prema svecu, crkvenom prazniku – navodi  Šćepanović.

Prvi put u centralnoj Srbiji prezimena su počela da se pojavljuju u matičnim knjigama oko 1835. godine, a beležena su i u zemljišnim knjigama – gruntovnicama, objašnjava za naš list etnolog Miroslav Niškanović sa Etnografskog instituta SANU. U Vojvodini postoje dokumenta koja pokazuju da su prezimena zapisivana u zvanične knjige i ranije – još u 18. veku.

Danas u Srbiji Jovanovića ima ubedljivo najviše – više od 120.000. Nosioci ovog prezimena, prema statističkim podacima iz Popisa 2011, najčešće se zovu Dragan i Milica. Poslednje mesto na listi najčešćih prezimena zauzimaju Miloševići kojih u našoj zemlji ima oko 43.000. Među stanovnicima Srbije koji nose jedno od deset najčešćih prezimena – najviše je trgovaca. Žene sa nekim od ovih prezimena najčešće rađaju dvoje dece, a niko od njih, baš kao i ostalo stanovništvo Srbije, ne mogu se pohvaliti kompjuterskom pismenošću.

------------------------------------------------------------------------

Od ponedeljka poklon dodaci „Prezimena” u „Politici”

„Politika” svojim čitaocima od 9. februara poklanja dodatke posvećene najčešćim prezimenima u Srbiji. U njima možete saznati koliko ima stanovnika koji nose prezime Jovanović, Petrović, Nikolić..., gde žive, čime se bave, koju stručnu spremu poseduju, najčešće kombinacije imena sa ovim prezimenima... Ove podatke dobili smo zahvaljujući saradnji sa Republičkim zavodom za statistiku. U njima objavljujemo i poreklo najčešćih prezimena, ali i priče o poznatim ličnostima koje su obeležile određene istorijske epohe, a nosile su jedno od deset najčešćih prezimena.

U dodacima „Politike” čitajte o našim najčešćim prezimenima:

9. februara – Jovanović

10. februar – Petrović

11. februar – Nikolić

12. februar – Marković

17. februar – Đorđević

18. februar – Stojanović

19. februar – Ilić

24. februar – Stanković

25. februar – Pavlović

26. februar – Milošević