Mađarski savet stipendira 1.200 studenata

Subotica – Tek što je nedavno potpisan ugovor kojim, posredstvom Mađarskog nacionalnog saveta, mađarska država investira više od 1,5 miliona evra u rekonstrukciju unutrašnjosti Sinagoge u Subotici, MNS je obezbedio 65 miliona dinara za sanaciju Katedrale Svete Terezije Avilske, potvrđujući da su organizacija sposobna da novac od donacija uloži u projekte od interesa za tu nacionalnu manjinu.

– Mi nismo investitori, niti preuzimamo neke nove uloge, mi samo obavljamo svoju delatnost u oblastima koje nam zakon propisuje i finansiramo projekte u oblastima kulture, obrazovanja i informisanja, koji su od posebnog značaja za očuvanje i unapređenje mađarske zajednice u Srbiji –kaže u razgovoru za „Politiku“ predsednik Mađarskog nacionalnog saveta Jene Hajnal.

Sa tri nivoa vlasti (republički, pokrajinski i opštinski, tj. gradski), Mađarski nacionalni savet kao predstavničko telo najbrojnije manjine godišnje ubire 94 miliona dinara, a većina toga odlazi na funkcionisanje samog Saveta i na razne konkurse i projekte koje finansiraju. Raspolažu, takođe, i sa 625 miliona dinara transfernih sredstava, koja ovo telo obezbeđuje putem fondacija, konkursa i donacija iz Mađarske.

– Ne nameravamo da pravimo paralelne institucije, niti da dajemo kadrovsku pomoć, već da u postojećim institucijama, koje država finansira podržavamo i pomažemo u projektima od interesa za mađarsku zajednicu. Mi ne želimo da radimo više od onoga što znamo, ali želimo da imamo pregled projekata i planova koji su našoj nacionalnoj zajednici značajni – objašnjava Hajnal.

Naš sagovornik ističe da je za mađarsku zajednicu najvažnije da ima pravo korišćenja maternjeg jezika, pravo da uči na maternjem jeziku, da očuva identitet i kulturu, kao i da se informiše i službeno koristi svoj jezik. „To nam je vrlo bitno i to ne možemo da mešamo sa bilo kojim drugim multikulturalnim zahtevima”, kaže.

Finansijska podrška koju Savet obezbeđuje projektima od posebnog interesa za mađarsku manjinu usmereni su i na stvaranje osnove za kulturni turizam.

– Mi ne možemo da otvaramo nova radna mesta ili da utičemo na privredu, ali nam je važno da očuvamo našu kulturnu baštinu, i da ponudimo te vredne objekte, hungarikume kao vrednost u turističkoj ponudi – objašnjava Hajnal.

Mađarski nacionalni savet u oblasti obrazovanja pomaže visokoškolskoj omladini. Trenutno oko 1.200 studenata prima stipendiju u visini od 100 do 130 evra.

– Stipendije smo obezbedili iz mađarskih izvora i dodeljujemo ih isključivo onima koji su upisali državni fakultet u Srbiji, jer nam je cilj da ih zadržimo. Zbog toga i tražimo reformu učenja srpskog jezika, kako bi budući studenti naučili srpski jezik u toj meri da mogu da nastave studije – kaže Hajnal.

U narednom periodu, kako navodi predsednik MNS-a, formiranje Vojvođanske mađarske medijske kuće je najveći zadatak koji je pred njima. – Razmišljamo u pravcu objedinjavanja javnog informisanja mađarske zajednice, ali i većinskog naroda. To je rešenje za pitanje raspodele frekvencija, kao i posledica privatizacije medija, jer želimo da informacije stignu do svih Mađara i onih u centrima kao i u enklavama u Vojvodini i namera nam je da to realizujemo u naredne četiri godine – kaže Hajnal.

Pomoć za obnovu crkve u Arači

Kao primer dobre saradnje, Jene Hajnal navodi da svake godine Pokrajinski zavod za zaštitu spomenika kulture Mađarskom nacionalnom savetu dostavi predlog radova, pored ostalog, i na crkvi u Arači kod Novog Bečeja, koja je pod republičkom zaštitom. Savet onda pokušava da obezbedi manji deo sredstava za normalan tok radova, kao i stručni kadar iz Mađarske za razne stručne konsultacije. Takođe, u planu je i podrška gradskoj biblioteci u Subotici da postojeću Čitaonicu pretvori u reprezentativni prostor sa muzejem, pored ostalog i piscima Dežeu Kostolanjiju i Gezi Čatu, dok bi se nova čitaonica izgradila u unutrašnjem dvorištu.