Uknjiženje objekata bez dozvole

Pravo svojine, odnosno korišćenja i vlasnik (korisnik), kao i držalac nepokretnosti na zemljištu upisuju se u B list nepokretnosti, a na zgradama, posebnim delovima zgrada i drugim građevinskim objektima, u V list nepokretnosti u katastru nepokretnosti.

Prema Zakonu o premeru i katastru i o upisu nepokretnosti, predviđeno je i uknjiženje građevinskog objekta koji je izgrađen bez dozvole. U V list nepokretnosti upisuju se podaci o objektu i držaocu, do upisa prava svojine na zgradi ili drugom građevinskom objektu izgrađenom bez dozvole, kada je dozvola uslov za gradnju, ili je izgrađen prekoračenjem ovlašćenja iz dozvole, kao i do upisa ovog prava na zgradi ili drugom građevinskom objektu za koji nije izdata upotrebna dozvola.

Na zemljištu izvan područja gradskog građevinskog zemljišta pravo svojine se upisuje i na zgradi ili drugom građevinskom objektu izgrađenom bez dozvole, kada je dozvola uslov za gradnju, ili su prekoračena ovlašćenja iz dozvole, kao i na zgradi ili drugom građevinskom objektu za koji nije izdata upotrebna dozvola, kad nosilac prava na tom objektu ima svojinu na zemljištu, s tim da nosilac prava ostaje u obavezi da odgovarajuću dozvolu pribavi. U ovim slučajevima, u G list nepokretnosti stavlja se zabeleška da je objekat izgrađen bez dozvole ili prekoračenjem ovlašćenja iz dozvole, odnosno da za objekat nije izdata upotrebna dozvola.

Vlasnik, odnosno korisnik zemljišta i vlasnik objekta na zemljištu mogu biti različita lica. U slučaju da je objekat izgrađen na zemljištu na kome graditelj nema svojinu, graditelj objekta upisuje se kao držalac objekta u V listu nepokretnosti.

Zakon ne predviđa upis objekata u izgradnji, što bi bilo značajno za mogućnost upisa hipoteke na isti radi dobijanja kredita. Zakonom o hipoteci predviđeno je da hipoteka može da se stavi i na objekat u izgradnji, kao i na poseban deo objekta u izgradnji (stan, poslovni prostor, garaža i sl.), pod uslovom da je izdato pravosnažno odobrenje za gradnju, odnosno građevinska dozvola, ali se upis hipoteke obavlja posle upisa izgrađenog objekta u registar nepokretnosti.

Pravna sigurnost i zaštita kupaca nepokretnosti u izgradnji bile bi veće ako bi se upisivali i objekti u izgradnji.