Josip Broz iz Vražje divizije

Valjevo –  Na više lokacija u Valjevu – u Medicinskoj školi, zgradi Višeg suda i staroj gradskoj čaršiji Tešnjar – ovih dana snimane su scene igranog filma „Ljubovijski odred 1914”. Reč je o ratnoj drami posvećenoj herojima iz isturene jedinice srpske vojske koji su pre više od jednog veka, u avgustu 1914, na prevoju Proslop kod Pecke, u blizini Drine, zaustavili prodor austrougarske ratne mašinerije prema Valjevu, omogućivši vojvodi Stepi Stepanoviću da zauzme položaje na Ceru, da spremno dočeka neprijatelja i u čuvenoj Cerskoj bici ostvari prvu savezničku pobedu u Prvom svetskom ratu. Odbrana Proslopa bila je faktički „bitka pre bitke” u kojoj je na srpske vojnike Ljubovijskog odreda Petog pešadijskog puka Drinske divizije nadirala i po zlu čuvena 42. domobranska Vražja divizija. Istorijski značaj ovih događaja, tvrdi autor filma Ljubomir Jevremović, decenijama je iz političkih razloga bio potisnut, jer zbog promocije ideje jugoslovenstva nije bilo popularno produbljivati jaz između Srba i Hrvata koji su bili u sastavu austrougarske vojske i jedinica koje su napadale sa Drine. Među njima se nalazio i Josip Broz, potonji „najveći sin naših naroda i narodnosti”, koji će prvi put u ovom filmu biti i prikazan kao austrougarski vojnik.

U produkciji „Soko filma” iz Ljubovije, autor Jevremović koji je i scenarista i režiser, pokušao je ne samo da autentično rekonstruiše istorijski događaj o kojem se relativno malo zna, već da sve to i na sveobuhvatniji način „oboji” pričom o tragediji srpske porodice, tragediji srpskog sela u Velikom ratu, kroz sudbine narednika Velimira iz Petog puka i njegove verenice, koje je rat rastavio...

Uz brojne amatere i naturščike, autori najavljuju učešće i ekipe profesionalnih glumaca među kojima su Ivan Vučković, Nenad Okanović, Milorad Mandić Manda i drugi. Film „Ljubovijski odred 1914” trebalo bi da bude završen do kraja ove ili početkom sledeće godine.