Karlov most u Pragu

Devetog jula 1357. godine nemački car i češki kralj Karlo Četvrti postavio je kamen temeljac kamenog mosta preko Vltave u Pragu. Šest stotina i pedeset godina posle ovog događaja u Češkoj je izdat lep blok sa uklopljenom markom od 45 kruna sa prikazom noćnog izgleda ovog svojevremeno najvećeg mosta u Evropi. Ujedno, to je i propaganda za svetsku filatelističku izložbu Praga 2008, u Holešovicama kod Praga (natpis u donjem delu bloka).
Na tom mestu postojao je ranije Juditin most, 1342. razoren u poplavi. Najpovoljnije vreme, to jest dan i čas (5 sati i 31 minut) za početak radova na novom mostu, odredili su astrolozi. Izgradnja je poverena graditelju Petru Parležu (1330-1389) - njegov lik se vidi na jednoj marki "Zimske pomoći" nemačkog Češko-moravskog protektorata iz 1943. godine.

Most je dug 520 metara, sa 16 svodova i rasponom do 10 metara. Izrađen je od blokova peščara i završen 1402. godine. Na oba kraja zaštićen je gotskim tornjevima. Na mostu se nalazi dvadeset, većinom baroknih, skulptura, a izradili su ih pretežno M. B. Braun i F. M. Brokof. Do sredine 20. veka bio je to običan komunikacioni put, a od 1965. koriste ga samo pešaci. Prvobitno se zvao Kameni most, a od 1870. Karlov most.

Karlo Četvrti (1316-1378) iz luksemburške dinastije, grof od Luksemburga (kao Karl Prvi) kasnije češki kralj i nemački car (kao Karl Četvrti) bio je značajan vladar (osnivač Univerziteta u Pragu 1348, prvog u srednjoj Evropi, dao je "Zlatnu bulu" 1356, itd.). Dobrotvorna serija Luksemburga iz 1935. prikazuje njegovu bistu.

U to vreme u Srbiji je vladao car Dušan (1331. kralj, car od 1346. do 1355) te se desilo da Karlo, pošavši u Rim radi krunisanja carskom krunom, sretne u Pizi papinu delegaciju koja je krenula kod srpskog cara. Češki kralj mu je tom prilikom uputio ljubazno pismo, šaljući pozdrav "dragom bratu" sa kojim je povezan "plemenitim slovenskim jezikom"…

Car Dušan je prikazan na marki iz 1949. godine povodom šeststo godina Zakonika. Pored toga prikazan je i jedan njegov srebrnjak, u okviru serije "Srebrni novci" sa naših terena.

V. P.