Savremena riznica iz Republike Srpske

U unutrašnjosti Spomenika palim Krajišnicima na Banj brdu kod Banje Luke iz 1961, (autor Antun Augustinčić), nalaze se crteži Ismara Mujezinovića. koji ih je osmislio osamdesetih godina prošlog veka i na njima prikazao prizore iz NOB-a prema skicama svog oca, Ismeta Mujezinovića. Iako je to brdo veoma popularno među Banjalučanima mnogi i ne znaju da spomenik postoji, a još manje znaju za crteže unutar njega, koji su danas, nažalost, usled zuba vremena oronuli i oštećeni. Upravo su oni, kao nezaobilazan deo vizuelne umetnosti na tom prostoru, simboličan lajtmotiv izložbe „Contemporary Thesaurus”, koja se večeras u 20 sati otvara u galeriji „Podrum” Kulturnog centra Beograda a na kojoj je predstavljen presek savremene umetničke produkcije Republike Srpske.

Kako za „Politiku” objašnjava Žana Vukičević, viša kustoskinja Muzeja savremene umjetnosti Republike Srpske i autorka koncepta postavke, imajući u vidu istoriju, ideologiju, politiku, kulturno nasleđe i specifičnost teritorije ti su crteži, koji su na izložbi prikazani na osnovu foto-dokumentacije, na neki način objedinitelj te bogate vizuelne umetničke scene, aktivne nakon 2000, koja će biti približena Beograđanima.

– Koncept izložbe u vezi je sa pojmom tezaurus, koji se u muzeologiji odnosi na proces formiranja muzejskih zbirki na osnovu misaonog spoznavanja vrednosti umetničkih predmeta pa ova postavka, kao savremena riznica, objedinjuje tezaurirana znanja o savremenoj umetnosti Republike Srpske – kaže naša sagovornica.

Na izložbi učestvuje deset umetnika koji se izražavaju različitim medijima, od ulja na platnu pa do Instagrama: Igor Bošnjak, Nikola Kekerović, Ninoslav Kovačević, Mladen Miljanović, Radenko Milak, Borjana Mrđa, Mila Panić, Selma Selman, Saša Tatić i grupa „Tač.ka”. Svi oni mogli bi se podeliti u tri kontekstualne matrice stvaralaštva.

– Reč je o više generacija umetnika i shodno tome mogu se i svrstati u tri celine. Prva grupa bavi se odnosom prema našoj socijalističkoj i komunističkoj prošlosti, što je još uvek kod nas prisutno kao tema od koje se ne može lako pobeći i takva postmemorija funkcioniše kod stvaralaca kroz sećanja i priče iz detinjstva. U drugu celinu, možda i najdominantniju, koja se vezuje za prvu generaciju savremenih umetnika u Republici Srpskoj (koji su školovani na Akademiji umetnosti osnovanoj 1998. godine), mogu se svrstati radovi koji se bave ratnim i traumatičnim iskustvima devedesetih godina. Treća linija predstavlja evolutivni korak napred, reč je o najmlađima koji nisu zapamtili ni socijalizam ni rat i koji grade kritički odnos prema sadašnjem trenutku kroz specifičan duhovit pristup, prateći maksimu da je umetnost drug vremena. Oni koriste nove medije i društvene mreže. Tako Nikola Kekerović planira da uradi crtež na licu mesta, ovde u galeriji, u vidu neke male invazije na ovaj prostor, dok je sve počelo od toga što je na Instagramu dnevno plasirao svoje crteže, kao vrstu provokativnih komentara na neku aktuelnu situaciju i stekao je brojne pratioce. Zanimljiv je i rad Selme Selman, koja je jedinstven slučaj akademski obrazovane Romkinje u našoj sredini i trenutno je na Univerzitetu Sirakjuz u državi Njujork, čime ruši stereotipe koji kod mnogih postoje kada su Romi u pitanju. Ona se uglavnom bavi performansom a na našoj postavci biće zastupljena serijom fotografija i video-radom – kaže kustoskinja i ističe jedan dodatan kvalitet ove heterogene mikro-scene. Reč je o ekspanziji koju je ona doživela tokom relativno kratkog vremenskog razdoblja, uz izraziti pluralizam autorskih izraza.