Život naroda i pretrajavanje hramova

Fotografije pravoslavnih hramova iz dokumentacije Etnografskog muzeja i crteži arhitekture ovih svetinja prikazani su na izložbi „Život naroda i pretrajavanje hramova” u Etnografskom muzeju i predstavljaju fotografska svedočanstva Etnografskog muzeja. Postavku je otvorio akademik Ljubomir Maksimović, direktor Vizantološkog instituta i potpredsednik SANU, a o značaju izložene građe govorila je i Mirjana Menković, direktorka muzejskog zdanja na Studentskom trgu. Ona je na uloženim naporima u pripremi materijala zahvalila autorima mr Bojanu Popoviću, višem kustosu Narodnog muzeja (Galerija fresaka), i Jeleni Savić, kao i Predragu Đorđeviću koje je ustupio neke od fotografija za ovu priliku.

Upoznajući posetioce s onim što će do 21. oktobra da krasi staklene vitrine na spratu muzeja, organizatori su podseti da se u dokumentaciji Etnografskog muzeja čuva izvestan broj negativa i fotografija koji sadrže predstavu pravoslavnih hramova i naroda okupljenog oko njih. Dok je na crtežima arhitekture često ispred građevine prikazana ljudska figura, na fotografijama je izbegavana, kako bi se dobio savršen, večan utisak.


(Foto R. Krstinić)

Spomenici, kako objašnjavaju priređivači postavke, deluju večno tek uz život koji teče kraj njih i koji je privremen. Razlog snimanja ljudi uz hramove bio je u predstavi običaja, najčešće proslave crkvene slave, kada bi se svi odenuli u „nedeljno ruho”, pokazujući tako različite vrste seoskog, građanskog i kombinovanog odela. Crkve i manastiri su na taj način pretrajavali kroz vreme kao žiže okupljanja stanovništva.

U izboru fotografskih svedočanstava Etnografskog muzeja autori su predstavili samo ona koja grade povesnicu od najstarijih hramova preko gotovo svih srednjovekovnih, do pojedinačnih poznijih hramova, pa sve do današnjeg vremena. Zajednička odlika im je neprekinut život, na kojima blesne detalj, poput domaćih goveda, državnog službenog vozila, sitnica na nošnji kao što su vez na košulji, sat na lancu ili odlikovanja.

Manastir Svetog Pantelejmona u Skoplju, Đurđevi Stupovi, crkva brvnara u Dubu, isposnica Svetog Save u Kareji… samo su neke od svetinja koje su prikazane na postavci. U muzičkom programu nastupio je Hor „Kir Stefan Srbin”.