Sećanje na Teatar na Đumruku

Teatar na Đumruku je prvo stalno pozorište u Beogradu, koje je radilo tokom 1841. i 1842. godine, blizu današnjeg Savskog pristaništa.

Otvoreno je 4. decembra 1841. godine delom „Smrt Stefana Dečanskog” Jovana Sterije Popovića, a prestalo je da radi krajem avgusta 1842. godine.

Povodom  obeležavanja „175. godina od osnivanja Teatra na Đumruku u Beogradu”, Pozorište na Terazijama, na inicijativu Skupštine grada, ovih dana radi istoimenu predstavu posvećenu ovom događaju, u režiji Mihaila Vukobratovića, koja će premijerno biti izvedena u petak 16. decembra.

U glumačkoj ekipi su: Desimir Stanojević, Ivana Popović, Žarko Stepanov, Slobodan Stefanović, Duško Radović, Milan Milosavljević i drugi.

Najzaslužniji za osnivanje Teatra na Đumruku, beleže hroničari, bili su komediograf Jovan Sterija Popović i Atanasije Nikolić, profesor matematike i zemljemerenja.

Oni su davne 1840. godine obnovili rad pozorišta u Kragujevcu. U Beograd su došli godinu dana kasnije kada je univerzitet Licej, na kojem su bili predavači, preseljen iz Kragujevca u Beograd, novu prestonicu Kneževine Srbije. Atanasije Nikolić zapravo je bio inicijator osnivanja pozorišta, a Sterija mu je svesrdno pomagao.

U pokretanju Teatra na Đumruku veliku podršku dobili su od kneza Mihaila, tako da je pozorište tokom svog rada jednim delom finansirano i državnom subvencijom.

Tadašnja vlada naredila je da se za potrebe pozorišta preuredi sala velikog magacina u Đumrukani, odnosno carinarnici na Savskom pristaništu, u to vreme jednoj od najvećih beogradskih građevina.

U staroj turskoj carinarnici adaptirana je sala sa 250 mesta, u njoj je od decembra 1841. do kraja avgusta 1842. odigrano 55 domaćih i stranih dramskih dela. Predstave su igrane redovno četvrtkom i nedeljom, sve do svrgavanja kneza Mihaila, kada je pozorište prestalo sa radom.

Kroz odabrane prizore iz Sterijine drame „Smrt Stefana Dečanskog”, odigrane, kako govore istorijski podaci, samo jednom: prilikom otvaranja Teatra na Đumruku, ansambl Pozorišta na Terazijama pokušaće svojoj publici da dočara deo tog važnog čina.

Dijalogom dvojice Beograđana koji se odvija u kafani i čitaonici „Novina srbskih”, danas poznatom „Znaku pitanja”, pokušaće da približe duh tog vremena, a kroz reči naratora publika će saznati manje poznate podatke o istorijskim okvirima i događajima iz vremena pokretanja prvog stalnog pozorišta u Beogradu.

U Pozorištu na Terazijama u isto vreme reditelj Vladimir Lazić uveliko radi Nušićev komad „Mister dolar”, prvi put u formi mjuzikla. Premijera je zakazana za 31. januar 2017. Reč je o ogromnom scenskom zahvatu, budući da samo glumačku ekipu čini 21 član, plus balet, hor i orkestar...

– Već u aprilu počinjemo sa probama mjuzikla „Fantom iz opere”, u režiji Juga Radivojevića, sa Slobodanom Stefanovićem u naslovnoj ulozi. Do kraja 2017. godine planiramo da naš repertoar pojačamo i sa novim brodvejskim mjuziklom „Potpuni preokret” – kaže Aleksandar Đaja, direktor Pozorišta na Terazijama.