Srbi na filmu u Velikom ratu

Prokuplje – Povodom obeležavanja stogodišnjice Topličkog ustanka, u Narodnom muzeju Toplica otvorena je izložba u okviru koje je prikazan i dokumentarni film o Srbiji i Srbima u Velikom ratu. Radni naslov izložbe je „Srbija i Srbi na filmu u Prvom svetskom ratu”, a pripremio je Istorijski arhiv Toplice.

– Cilj izložbe je prikazivanje kinematografskih dokumentarnih ostvarenja u vezi sa Srbijom, srpskim narodom i srpskom vojskom u Prvom svetskom ratu. Izložba se sastoji iz tri dela, prvi je hronološki i sadrži sve snimke, kako domaćih snimatelja, tako savezničkih i onih iz okupatorskih zemalja. Drugi deo izložbe sadrži srpske teme i treći govori o Srbima u svetskom filmu. Reč je o rediteljima, glumcima, scenaristima koji su za vreme Prvog svetskog rata nastupali u stranim kinematografijama – izjavio je koautor izložbe Aleksandar Erdeljanović.

Prema njegovim rečima, izložbu prati i filmski program, tako će četiri filma biti prikazana u Prokuplju u okviru obeležavanja 100 godina od Topličkog ustanka. On dodaje da izložba i filmovi o Srbiji i Srbima ostaju svetao primer požrtvovanja i istinoljublja ljudi koji su ih stvarali u jednom od najtežih perioda istorije dvadesetog veka. Otvaranju izložbe prisustvovali su predstavnici Jugoslovenske kinoteke, lokalne samouprave, kao i direktori ustanova kulture u Prokuplju.

Toplički ustanak podignut je 1917. godine. To je bio srpski ustanak protiv bugarske i austrougarske okupacije za vreme Prvog svetskog rata i jedini ustanak u porobljenoj Evropi. Okupator je u Srbiji stanovništvo podvrgao ekonomskoj eksploataciji, uništio kulturna dobra, zabranio ćirilicu i vršio nasilnu mobilizaciju srpskog stanovništva.

Ustanak na čelu sa Kostom Vojinovićem i Kostom Pećancem odneo je brojne žrtve. Za vreme borbe i posle gušenja ustanka, okupatori su ubili oko 20.000 muškaraca, žena i dece.