Dekorativne tehnike iz Ukrajine

Tehnike narodnog stvaralaštva Ukrajine – vitinanke i petrivke – koje je za svoj umetnički izraz odabrala mlada umetnica Olesja Vakulenko (26) od ponedeljka će moći da vidi publika u Srbiji.

Na izložbi „Srce Ukrajine” u Etnografskom muzeju u Beogradu biće predstavljeni načini izražavanja iz ukrajinske narodne dekorativne umetnosti i slikarstva. Izložba će biti otvorena do 22. aprila.

Vitinanke su šarenoliki papirni ukrasi za kuću. Nastaju sečenjem makazama ili izrezivanjem nožem, a pojavili su se sredinom 19. veka u selima. Najčešće su se nalazili na zidovima, prozorima, policama, kaljevim pećima, kaminima... Preovlađuju geometrijski i biljni motivi kao i antropogene i zoomorfne figure. Prilikom izrade papir se presavija dva, četiri i osam puta, što daje čvrstu strukturu kompoziciji.

Druga tehnika je tehnika slikanja – petrivka – nastala pre pojave hrišćanstva, a tokom istorije nazvana po istoimenom selu Petrivka. Ovim ornamentima ukrašavani su nameštaj, posuđe, peći, dimnjaci, zidovi...

Za motive su birani čudni oblici sa laticama i listovima, grožđem, pticama. Preovladavalo je verovanje da šarene slike imaju magičnu snagu koja štiti od zla pa su se slikale i na oružju.

Današnja petrivka je uobličena u 17. veku. Interesantno je da je domaćine u čijoj kući u Ukrajini nije bilo jarkih ornamenata okolina smatrala moralno siromašnim i često su bili ekskomunicirani iz zajednice. Specifična tehnika petrivka je 2013. godine uvršćena na spisak kulturne nematerijalne baštine Uneska.

Umetnica Olesja Vakulenko potiče iz umetničke porodice – njeni roditelji i baka majstori su oslikavanja petrivkom. Gošća Beograda najmlađa je članica Nacionalnog saveza majstora narodne umetnosti u Ukrajini. Po završetku Akademije za dizajn i umetnost magistrirala je na temu umetničkog modeliranja tkanina.

Osim slikanjem i sečenjem papira Olesja izrađuje grafike, u radionici ručno oslikava odeću i posuđe, bavi se grafičkim dizajnom, autor je dve antistres bojanke za odrasle sa mitološkim i etno-motivima, njene ilustracije nalaze se u više od 10 knjiga jedne izdavačke kuće iz Harkova.