Trag mača, trag pera Eugena Savojskog
Novi Sad – Muzeji poseduju razna istorijska dokumenta i predmete, ali kao posebnu dragocenost ističu lične stvari ljudi koji su obeležili neku epohu i promenili tok istorije.
Jedna od takvih ličnosti je princ Eugen Savojski, koji je kao carski austrijski vojskovođa izvojevao slavnu bitku kod Petrovaradina 1716. godine i na duži period prekinuo imperijalne pohode Osmanlija ka centralnoj Evropi, a njegova četiri pisma sa originalnim potpisom sada su izložena u Muzeju Novog Sada na Petrovaradinskoj tvrđavi.
„Retke su ovakve lične stvari, u ovom slučaju one su uglavnom po arhivama u Austriji”, kaže muzejski savetnik Agneš Ozer, autorka izložbe „Trag mača, trag pera”, koje je preksinoć otvorena za posetioce.
Pismima sa originalnim potpisom Savojskog dopunjena je izložba „300 godina od bitke kod Petrovaradina” istoričara Siniše Jokića koja je na Tvrđavi postavljena prošle godine povodom ovog jubileja i predstavlja njenu završnicu.
Vojskovođa i predsednik dvorskog ratnog saveta Eugen Savojski bio je Francuz italijanskog porekla, koristio je i italijanski i francuski jezik, pa su i pisma potpisana nekad na jednom, nekad na drugom jeziku. Agneš Ozer veruje da je to zavisilo od toga koji jezik je koristio pisar.
Dva su pisma zahvalnosti kojima se Savojski zahvaljuje na čestitkama zbog vojnih pobeda i potiču iz perioda bliskog Petrovaradinskoj bici, koja se odigrala 5. avgusta 1716. godine, na potesu između Tvrđave i Sremskih Karlovaca, kod brda Vezirac gde se nalazio i šator velikog vezira Damad Ali-paše koji je u bici ranjen i umro, a sahranjen je na Kalemegdanu u Beogradu. Sukobile su se vojska tadašnje Habzburške monarhije sa oko 80.000 vojnika, među kojima su bili i Srbi – graničari i šajkaši (sa malim drvenim lađama šajkama) i mnogobrojniji Turci, kojih je bilo, po nekim izvorima, čak 200.000.
„Jedno pismo je iz juna 1716. i sadržajno nije vezano za samu bitku, ali tog juna su trupe već bile u pokretu prema Petrovaradinu, a Savojski je negde u julu bio kod Futoga, u ratnom logoru”, objašnjava Ozerova.
Drugo pismo, po njenim rečima, napisano je u vojnom kampu u Zemunu 1717, godinu dana nakon bitke kod Petrovaradina. Neko mu je čestitao što je pobedio kod Beograda i Savojski se pismom zahvaljuje.
Novosadski muzej je pisma nabavio od naslednika velikog kolekcionara Jovana Vujića iz Sente, gde se 1697. godine odigrala još jedna značajna pobednička bitka protiv Turaka pod komandom Eugena Savojskog.
Princ je na slikama često prikazivan sa palicom ili mačem u rukama pa je i izložba njegovih potpisa naslovljena „Trag mača, trag pera”. „Grafolozi kažu da je potpis odraz ličnosti, a Muzej grada nudi da se posetioci uvere da se iz tih potpisa Eugena Savojskog na italijanskom i francuskom krije obrazovana i autoritativna ličnost”, kaže autorka izložbe.
Подели ову вест
Komentar uspešno dodat!
Vaš komentar će biti vidljiv čim ga administrator odobri.
