Predizborni rat Nemačke i Turske

Neskriveni bes među nemačkim političarima izazvao je Erdoganov poziv Turcima koji imaju nemačko državljanstvo da ne glasaju za vladajuće Hrišćansko-demokratsku uniju (CDU) Angele Merkel i Socijaldemokratsku partiju (SPD) i za opozicione Zelene, jer su oni „neprijatelji Turske ”.

Šef nemačke diplomatije Zigmar Gabrijel nazvao je to „činom mešanja” u suverenitet Nemačke i ocenio da Erdogan želi da nemačke građane okrene jedne protiv drugih. Sličnu reakciju izazvalo je to što je po crvenoj poternici Interpola koju je izdala Turska u Španiji uhapšen nemački pisac i novinar turskog porekla Dogan Akhanli.

„Hapšenje Akhanija je skandal. Ponašanje predsednika Erdogana je sada paranoično. Neophodan je jasan evropski odgovor”, napisao je na „Tviteru” šef SPD-a Martin Šulc i niko od nemačkih medija mu nije zamerio što je lidera jedne zemlje NATO-a nazvao paranoičnim.

Nemački analitičari nisu sigurni kako će ovo utiti na 1,2 miliona nemačkih državljana turskog porekla. Zamenik turskog premijera Berlik Bozdag kritikuje „arogantnu” nemačku reakciju, dok Erdogan poručuje Gabrijelu da nauči kome sme da se obraća.

„Ko ste vi da razgovarate sa predsednikom Turske? Treba da znate za granicu. On pokušava da nas nauči lekciju... Koliko dugo ste u politici? Koliko godina imate?”, rekao je Erdogan.

Merkelova i Gabrijel su urgirali da Španija ne isporuči Turskoj Akhanlija, za kojeg nije jasno ni za šta je optužen u Turskoj. On je rođen i odrastao u Turskoj, ali je emigrirao u Nemačku 1991. godine, nakon što je proveo nekoliko godina u zatvoru posle vojnog puča 1984. Nemački mediji prenose da Akhanli sada ima samo državljanstvo Nemačke, a njegov advokat u izjavi za politički magazin „Špigl” ističe da je ovaj pisac žrtva „ciljanog lova na kritičare turske vlade koji žive po Evropi”.

Nemačko udruženje novinara upozorilo je novinare koji su bili kritični prema zvaničnoj Ankari da pre putovanja u inostranstvo provere kod nemačke policije da li su im imena na Interpolovim poternicama, dok je nemačka sekcija međunarodne organizacije pisaca PEN saopštila da je optužnica protiv Akhanlija politički motivisana zbog njegovog pisanja o masovnom ubijanju Jermena u Turskoj 1915.

Odluka španskog suda da konačnu odluku o izručenju Turskoj sačeka na slobodi, ali sa obavezom da ostane u Madridu, pozdravila je nemačka kancelarka.

„Ne smemo zloupotrebljavati međunarodne organizacije kao što je Interpol u ovakvim slučajevima”, rekla je Merkel televiziji RTL, dodajući da je Berlin u bliskom kontaktu sa Madridom i da je spremna da o ovome razgovara telefonom sa španskim premijerom Marijanom Rahojem. „Ovo je, nažalost, jedan od mnogih slučajeva (u kojima Turska goni nemačke državljane). Zbog toga smo umnogome promenili našu politiku prema Turskoj.”

I, dok je Merkelova bila relativno oprezna u kritikama Erdogana, njen glavni protivkandidat Šulc istakao je da se zalaže da se pregovori o članstvu Turske u EU suspenduju, rekavši da Erdogan „svakoga dana ispituje granice do kojih može da ide”.

Prema oceni nemačkih komentatora, nijedna nemačka posleratna vlada nikada o jednom savezniku nije koristila tako oštre reči. Pomirenje Berline i Ankare otežavaju i hapšenja nemačkih novinara i aktivista, zabrane nemačkim parlamentarcima da posete nemačke vojnike u bazi u Turskoj, ali i nemačko davanje političkog azila turskim oficirima koje Erdoganova vlast sumnjiči da su pučisti.

Prema oceni kopredsednika Zelenih Džema Ezdemira, na svakim izborima Erdoganova vlast postaje autoritarnija. Ovaj nemački političar turskog porekla smatrao je svojevremeno Erdogana za reformatora, ali sada ne.

„Turska je na putu da postane diktatura”, kaže on za „Špigl”, pri čemu smatra da je delom za to odgovorna nemačka vlada, jer je Merkelova nuđenjem Turskoj „privilegovanog partnerstva” sa EU, a ne punopravnog članstva, oslabila reformatorske snage unutar Turske.

Prema Ezdemirovim rečima, Turska je Merkelovoj postala interesantna tek u vreme izbegličke krize, kada joj je odjednom Erdogan bio neophodan kao neko ko će sprečiti da izbeglice nadiru ka Nemačkoj. Ovaj nemački političar smatra da ova „politika gašenja vatre” mora da prestane i da on smatra da bi trebalo zamrznuti pregovore Turske sa EU i zaustaviti davanja iz fondova EU.