Dobročiniteljke u uzvišenoj misiji

Požarevac – Za Kolo srpskih sestara Požarevac 2017. godina bila je veoma značajna. Pod sloganom „Godine dobrote” obeleženo je 112 godina od osnivanja i četvrt veka od obnavljanja rada ovog dobrotvornog društva. Kao deo Kola u Srbiji, osnovanog 1903. godine, požarevački odbor dve godine kasnije osnovala je Bosiljka Bosa Pavlović, po ženskoj lozi praunuka Karađorđa Petrovića. Bosiljka je sa suprugom Stojanom, požarevačkim trgovcem, izrodila tri sina i kćer Danicu, majku Milene Pavlović Barili. Danas se Fondacija „Milenin dom” i galerija koja nosi ime slavne slikarke nalazi u porodičnoj kući Pavlovića koju je Danica, u znak sećanja na svoju ranopreminulu kćer Milenu, 1962. godine darivala Požarevcu. Milenina baka Bosa je bila prva predsednica Kola srpskih sestara u Požarevcu i na tom mestu ostala je 25 godina, sve do smrti.

Članice požarevačkog Kola su tokom oslobodilačkih ratova 1912–1918. radile u privremenoj vojnoj bolnici, negovale su ranjene vojnike. Posle Prvog svetskog rata osnovale su Dom za zaštitu ratne siročadi, a mališani su odmila Bosu Pavlović zvali „naša nana Bosa”, kaže za „Politiku” Jasmina Živković, aktuelna predsednica Kola srpskih sestara u Požarevcu.

U međuratnom periodu, osim pomoći siromašnoj deci i starijima, Kolo je razvijalo kulturne i prosvetne delatnosti. Organizovane se Svetosavske svečanosti, a u čast i sećanje na prvu predsednicu, svake godine o Svetom Savi, članice Kola su darivale jednog odličnog učenika Požarevačke gimnazije u kojoj su pomogle i osnivanje Đačke družine „Razvitak”.

– U predvečerje Drugog svetskog rata požarevačko Kolo je imalo 131 članicu. Bile su to ugledne dame iz poznatih porodica. Ugled i poštovanje Kola srpskih sestara u građanskom Požarevcu bili su na izuzetno visokom nivou, a članstvo i rad u Kolu smatrali su se posebnom čašću – priča Jasmina Živković.

Ali, ovim dobrotvorkama je dva puta u istoriji bio zabranjen rad. Najpre 1942. godine naredbom od strane nemačke okupacione vlasti, zbog čega su bile primorane da u ratnim godinama nastave da rade pod okriljem Crvenog krsta u Požarevcu. Drugi put, po oslobođenju, kada su nove vlasti 1947. godine želele da raskrste sa svim što je imalo karakter buržoaskog i reakcionarnog, zbog čega Kolo srpskih sestara u Požarevcu, a i u celoj Srbiji, pet decenija nije delovalo.

Nesrećna dešavanja na prostorima bivše Jugoslavije bila su povod da se obnovi njihov rad, najpre u Beogradu 1990. godine, a dve godine kasnije i u Požarevcu. Humane Požarevljanke želele su da pomognu unesrećenima u građanskom ratu. Od tada, četvrt veka bez prekida nesebično vode računa o izbeglima, socijalno ugroženima, siromašnoj deci, višečlanim porodicama, samohranim majkama...

I to nije sve. Baš kao i između dva rata, Kolo ne zaboravlja kulturu, prosvetu, tradiciju. Prvi Svetosavski bal u Požarevcu organizovale su 1993. godine, a od tada je tradicija, kao i Vaskršnje humanitarno druženje, koncert „Mladost, svetlost dobrote”.

Danas odbor Kola srpskih sestara u Požarevcu ima oko 40 aktivnih članica, svih profesija. Ohrabruje činjenica da je sve više mlađih dobrotvorki u ovom gradu, a kako naglašava naša sagovornica članstvo u Kolu srpskih sestara smatra se posebnom čašću. Krajem 2017. obeležile su još jedan jubilej – deset godina manifestacije „Stiška posna trpeza” koju održavaju u prvoj nedelji Božićnog posta. Osim izložbe posnih specijaliteta, birala se najukusnija, najoriginalnija i najlepše aranžirana posna trpeza. Sav prihod namenjen je za kupovinu školskog pribora i udžbenika najsiromašnijim učenicima požarevačkih osnovnih škola, kao i jednoj izbegličkoj porodici.

Dobrotvorno, kulturno i prosvetno udruženje Kolo srpskih sestara u Požarevcu, u svojoj uzvišenoj misiji, postalo je prava institucija, s velikim ugledom u poštovanjem u gradu. A kako i ne bi, kada ne odstupaju od zaveta Nadežde Petrović, jedne od osnivačica Kola srpskih sestara na nivou Srbije: „Zakunimo se da ćemo društvo održati, s njegovom osnovnom svrhom, dok i jedna Srpkinja postoji.”