Borba za parohije u Ukrajini

Ukrajina je dosegla toliki stepen netrpeljivosti da pravoslavne sveštenike optužuju ne samo za izdaju, što bi se teoretski i moglo razumeti ako se misli na potencijalnu delatnost podrivanja državnog sistema, nego su oni pod sumnjom da šire i podstiču versku mržnju. Iako su i ostale crkve koje deluju na teritoriji Ukrajine – pravoslavne, a većinsko stanovništvo iste vere.

Otkako je osnovana Ukrajinska pravoslavna crkva sredinom decembra prošle godine, uprkos upozorenjima da bi to izazvalo raskol među vernicima – počele su nevolje za „proruske sveštenike”, kako nazivaju pripadnike kanonski priznate pravoslavne Moskovske patrijaršije.

Ipak, bez obzira na velike pritiske, tvrdi se da je manje od 100 od 12.000 parohija koje pripadaju Moskovskoj patrijaršiji prišlo novoj ukrajinskoj crkvi.

Pretresi crkava sprovode se gotovo svakodnevno. Al Džazira je prenela reči oca Anatolija (Kapljuka) koji je služio liturgiju u Ovruču, na severu Ukrajine, kada su ukrajinski policajci i bezbednjaci prekinuli službu i počeli pretres.

„To nije bio pretres, to je bilo svetogrđe”, rekao je on opisujući situaciju u kojoj su policajci došli s nalogom za pretres tražeći „materijale koji podstiču versku mržnju”.

Vlast u Kijevu demonstrira silu kako bi ispunila političku nameru da prorusko stanovništvo u svojoj državi odvoji od verske podređenosti moskovskom patrijarhu Kirilu, „ideološkom savezniku Kremlja”. Ukrajinski bezbednjaci su zavirivali u svaki ćošak, ulazili i u oltar, i pokupili neke brošure i knjige. Otac Anatolij je pozvan na ispitivanje u kancelariju Ukrajinske obaveštajne službe, što je tretman koji je prošlo još desetak „proruskih” sveštenika širom Ukrajine.

Nekoliko njih su objavili video-zapise s takvih pretresa i naveli da su spremni za ispitivanja, ali da nikada neće prekinuti svoje veze s Ruskom pravoslavnom crkvom (RPC). Sajt „Mirotvorac”, koji ima veze s bezbednosnim službama, objavio je crnu listu „ukrajinskih neprijatelja”. Sveštenici koji su na toj listi rekli su da su ponosni što su na spisku zajedno sa Svetim sinodom RPC.

S druge strane, ukrajinski mediji bliski vlastima tvrde da je zajednica Ukrajinske pravoslavne crkve Moskovske patrijaršije u jugozapadnom regionu Vinicija „najaktivnija” u prelasku u autokefalnu Ukrajinsku pravoslavnu crkvu. Slična situacija, kako se tvrdi, vlada i u parohijama na zapadu i u centralnoj Ukrajini nasuprot otporu sveštenstva na severu, istoku i jugoistoku. Mediji redovno izveštavaju o tome da je određenog datuma „ta i ta parohija” prišla novoosnovanoj pravoslavnoj crkvi.

Mitropolit Kijeva i cele Ukrajine Epifanije je najavio da će se prva sednica sinoda novoformirane ukrajinske crkve održati posle njegovog ustoličenja 3. februara. On je ponovo pozvao pravoslavne hrišćane da se ujedine oko crkve u Kijevu. Mitropolit ove crkve je poznat po svom proevropskom stavu, koji namerava da utka u temelje nove ukrajinske crkve.

„Moramo se odvojiti od ruske konzervativne tradicije – crkva mora da radi na tome da ukrajinski narod usvoji evropske vrednosti”, rekao je u jednom intervjuu po proglašenju autokefalnosti i naglasio da novoformirana crkva mora da radi na ublažavanju svog stava prema LGBT zajednici i da podrži homoseksualnu zajednicu u Ukrajini kako bi se razlikovala od konzervativne Ruske pravoslavne crkve.

Carigradski patrijarh Vartolomej je na Badnji dan potpisao dekret kojim se daje autokefalnost novoosnovanoj Ukrajinskoj crkvi i na taj način ozvaničava njeno otcepljenje od Ruske pravoslavne crkve.