Dom srpske časti

Kula – Početkom devedesetih, kada je veći deo Jugoslavije bio zahvaćen ratom, bračni par Bosiljka i Zoran Vuković utemeljio je u svom domu u Kuli jedinstvenu muzejsku zbirku–galeriju „Dom srpske časti“, svojevrsnu riznicu duhovnog blaga i srpske istorije. Lokal od tridesetak kvadrata, prvobitno namenjen za kafanu, preuredili su i pretvorili u muzej sa oko 1.000 eksponata – istorijskih dokumenata, starog oružja, vojničkih uniformi i srpskih odlikovanja, ratnih zastava, fotografija, vrednih knjiga, umetničkih slika...

„Dom srpske časti“ je prvobitno zamišljen kao mesto čuvanja i negovanja uspomena na oslobodilačke ratove od 1912. do 1918. godine, ali je u međuvremenu proširen, pa danas raspolaže i obiljem dokumenata o uzrocima i posledicama raspada Jugoslavije, kao i o agresiji NATO-a na našu zemlju. Sada su tu, na jednom mestu, svedočanstva o balkanskim ratovima, Sarajevskom atentatu, početku Prvog svetskog rata, Mojkovačkoj bici, golgoti srpske vojske prilikom povlačenja preko Albanije, „plavoj grobnici“ na Krfu, Solunskom frontu... Bosiljka i Zoran su u prikupljanju građe za svoju galeriju imali stručnu pomoć istoričara i etnologa, a pod pokroviteljstvom Ministarstva za kulturu Srbije sve to su sistematizovali i uobličili u stalnu muzejsku postavku.

– Pošto smo oboje potomci solunskih dobrovoljaca, na ovaj način ispunjavamo dug prema precima, ali i ostavljamo zaveštanje sadašnjim i budućim generacijama o svetlim trenucima nacionalne istorije. A i ime koje smo dali galeriji ima puno simbolike: jer, Srbi su narod koji može sve da izgubi, osim časti – objašnjava za „Politiku“ Zoran Vuković.

Pored ekskurzija iz svih krajeva Srbije, Crne Gore, Republike Srpske i iz dijaspore, gosti „Doma srpske časti” bili su i mnogi akademici, istoričari, etnolozi, književnici, slikari. Kako je u knjizi utisaka zapisao pesnik Gojko Đogo, „ovo je nacionalno svetilište i duhovno treznilište u koje treba da navrati svaki Srbin – onaj uzdignute i onaj pokunjene glave, da se okrepi na izvoru“.

Posebnu atraktivnost zadužbine bračnog para Vuković svakako predstavlja top „ZIS“, kalibra 76 milimetara, koji već nekoliko godina stameno dominira ispred njihove kuće u Ulici Novaka Pejčića. Dobili su ga na dar od Vojske Jugoslavije i, kako vele, on ovde služi kao stalna opomena da rata više nikada ne bude, ali i kao poruka da uvek treba braniti slobodu, dostojanstvo i čast otadžbine. Kako u šali vole da kažu njihovi prijatelji, Vukovići su jedina porodica u svetu koja – legalno, sa svim potrebnim dozvolama civilnih i vojnih vlasti – poseduje teško artiljerijsko naoružanje.