Sveti Sava u Boki

Iz književne radionice publiciste Vaska Kostića iz Tivta izašlo je novo izdanje knjige „Sveti Sava u Boki”, koje je objavila knjižara „So” iz Herceg Novog. Na promociji u Kotoru knjigu su predstavili rektor Bogoslovije „Sveti Petar Cetinjski” Gojko Perović, Ljiljana Čolan, profesor književnosti u kotorskoj gimnaziji, i književnik Nikola Malović.

U knjizi se govori o vezanosti celog primorja, posebno Boke Kotorske, za Svetog Savu, koji je 1219. godine, na Miholjskoj prevlaci kod Tivta, ustanovio sedište Zetske episkopije, preteču Mitropolije crnogorsko-primorske. U knjizi se govori o legendama i toponimima vezanim za Svetog Savu u Boki, uz podsećanje na to kako su izgledale Svetosavske svečanosti u Kotoru i drugim mestima Boke. Takođe i kako su se organizovala Svetosavska slavlja Bokelja u prekomorskim zemljama.

Od svih eparhija SPC u Kraljevini Jugoslaviji, najveći broj hramova posvećenih Svetom Savi bio je u Boki Kotorskoj, a danas ih je osam: crkva u kompleksu manastira Savina – Herceg Novi, crkva u Morinju, saborni hram u Tivtu, zatim u selu Klinci na Luštici, na Savinoj glavici u Grblju i u Paštrovićima, crkva u kompleksu manastira Grdište, u mestu Krstač kod manastira Reževići i u Đenašima ponad manastira Praskvica. Na području Boke Kotorske (Kotor, Budva, Tivat i Herceg Novi) živi oko 90.000 stanovnika, dok milionski Beograd ima tri crkve posvećene Svetom Savi, Novi Sad samo jednu, Niš takođe jednu, a Banjaluka i Podgorica nemaju crkve posvećene Svetom Savi.

O kultu Svetog Save u Boki Kotorskoj argumentovano se govori u knjizi i potkrepljuje mišljenje da je, izuzimajući Hilandar, kult prvog srpskog prosvetitelja razvijeniji u Boki nego u ma kojem kraju gde žive Srbi.

Pojava knjige „Sveti Sava u Boki” stiže u pravo vreme, kada se širom Boke Kotorske potpisuje peticija kako bi se od nadležnih organa dobila dozvola za obnovu manastira na Miholjskoj prevlaci, gde je Sveti Sava udario temelje Svetosavlja u Boki Kotorskoj.
Dušan Davidović,
Kotor