Uređenje međa

Jedno od važnih pitanja kod nepokretnosti, bilo zbog prodaje, bilo zbog izgradnje objekta, jeste i uređenje međa kada je među korisnicima susednih parcela sporno gde se nalazi međa, tj. granica između njihovih parcela. To se ne rešava u upravnom postupku pred nadležnim katastrom i radi parcelacije ili preparcelacije i drugih promena na nepokretnosti, već spornu granicu utvrđuje sud u vanparničnom postupku, i to kada su međni znaci uništeni, oštećeni ili pomereni, a susedi ne mogu sporazumno da utvrde granicu.Nisu sporni međusobni imovinski odnosi u smislu ko je vlasnik ili korisnik susednih parcela, već se samo sa sigurnošću ne može utvrditi međa između tih parcela.

Predlog za uređenje međa može pokrenuti svaki od sopstvenika, odnosno korisnika parcela a kada je to zakonom određeno i ovlašćeni organ, na primer javni pravobranilac kod eksproprijacije zemljišta.Sud će prvo pokušati sporazumno uređenje međa između stranaka, a ako to ne uspe, sud će na licu mesta, uz pomoć veštaka geometra i po potrebi i svedoka, utvrditi graničnu liniju između zemljišnih parcela i ograničiti je graničnim znacima.

Sud prvo utvrđuje spornu međašku površinu, a to je zemljišni prostor za koji je sporno između vlasnika, odnosno korisnika susednih parcela kojoj parceli i kom delu pripada, a prema zemljišnoknjižnim i katastarskim podacima. Učesnici u ovom postupku moraju da pruže dokaze o svom pravu na parceli koju koriste kao i o veličini parcele upisanoj u zemljišnim knjigama i katastru.

Ukoliko postoji neslaganje između onoga što je upisano u javnim knjigama i ispravama o sticanju svojine, to se utvrđuje u drugom postupku, prvo upravnom kod samog organa koji vodi knjige, a ako su način sticanja i veličina sporni, to se rešava u parničnom postupku. U postupku utvrđivanja međe, veštak geometar obavlja premer i određuje granicu, ali nekada to nije moguće,na primer zbog nekih prepreka. U tom slučaju granična linija će se odrediti prema poslednjem mirnom posedu sporne površine, što znači onako kako su ga susedi koristili pre nego što je došlo do spora. Ako ni to nije moguće, zakon ovlašćuje sud da ovu površinu podeli po principu pravičnosti.