Raritetne monete u Narodnom muzeju

Numizmatička riznica Narodnog muzeja u Beogradu krajem prošle godine obogaćena je otkupom privatne zbirke koju čini 251 primerak srpskog srednjovekovnog novca. Ti će dragoceni eksponati od večeras u 18 sati biti izloženi u muzejskoj Maloj galeriji na postavci „Novac i država – sačuvana priča”, čiji je autor muzejska savetnica Vesna Radić, a kojom ova kuća obeležava Dan državnosti Srbije.

Svima kojima su istorija uopšte i taj period razvoja srpske srednjovekovne države zanimljivi – a reč je o dobu od sredine 13. do sredine 15. veka – biće ovo poseban događaj, budući da će moći da vide privatnu kolekciju, koja je nastajala tokom pola veka znalačkog i sistematskog sakupljanja. Kako objašnjavaju iz muzeja, među odlično očuvanim monetama posebno se ističu rariteti: trahej kralja Radoslava sa predstavom Bogorodice, emisije dinara kraljeva Dragutina i Milutina sa prikazom kralja na prestolu, kraljeva Vladislava i Dušana sa predstavom šlema.

Među brojnim emisijama carskog novca primer izuzetne retkosti i zavidne očuvanosti je Dušanov dinar sa aversnim prikazom carevog lika, odnosno njegovim monogramom na reversu. Iz perioda koji je nastupio posle raspada Srpskog carstva, izdvajaju se za sada unikatni dinari sa predstavom kralja Marka na konju i Đurđa Prvog Balšića sa šlemom i vučjom glavom. Među najznačajnijim primercima kolekcije izdvajaju se izuzetno retki dinari poslednjeg srpskog despota, Lazara Brankovića, ujedno i poslednje emisije srpske srednjovekovne države.

Prestankom razvoja srpske državnosti prekinuto je i kovanje novca koji je sudbinu države delio do njenog kraja, a potreba očuvanja nacionalnog identiteta, svesti i vere, doprinela je da se u narodnom sećanju, naročito u krilu crkve i njene organizacije očuvaju klice državnosti, koje će kao i novac, jedan od simbola njenog postojanja, ponovo oživeti kada se bude stvarala moderna Srbija u 19. veku.

M. D.