Tajna veza Ričarda Grenela i El Čapa

Novi šef američkih tajnih službi promovisao je strane vlade, poput mađarske, a da se nije registrovao kao strani lobista, pri čemu su među klijentima njegove firme za odnose sa javnošću bili i pojedinci povezani sa šefom ozloglašenog meksičkog narko-kartela Sinaloa.

Ričard Grenel je prošle nedelje postao vršilac dužnosti direktora svih špijunskih agencija. Ostao je ambasador u Nemačkoj i specijalni izaslanik u pregovorima između Beograda i Prištine pošto se veruje da je samo privremeno stupio na dužnost prvog čoveka obaveštajne zajednice. Ipak, njegova radna biografija svejedno je pod lupom medija, koji se pitaju da li je on prvi čovek za to mesto, makar i privremeno. U početku su mu najviše zamerali nedostatak iskustva u službama, dok je danas naglasak na tome da je godinama unapređivao interese stranaca i drugih država u SAD „ispod radara” američkih vlasti.

Kako piše „Vašington post”, Grenel je po odlasku iz Ujedinjenih nacija, gde je do 2008. radio kao glasnogovornik američke misije, osnovao firmu za savetovanje i odnose sa javnošću „Kapitol midija partners”. Sve dok ga predsednik Donald Tramp 2018. nije postavio za ambasadora u Berlinu, Grenel je lobirao za strane vlade i organizacije povezane sa stranim državama. Ipak, nije se registrovao kao agent koji radi za interese stranih država, vlada i političara, na šta ga je obavezivao zakon, a nije ni pobudio sumnju Ministarstva pravde, koje istražuje neprijavljene strane lobiste.

Zastupao pojedince i kompanije iz Irana, Kazahstana, Kine i Somalije, kao i Mađar fondaciju, organizaciju koju finansira mađarska vlada da bi promovisala Mađarsku u Americi. Posao je uključivao i angažovanje stručnjaka i univerzitetskih profesora koji su hvalili desničarskog premijera Viktora Orbana. Među ostalim klijentima bili su zagovornici slobodnog naoružanja, energetske kompanije i zvezda meksičkih sapunica Kejt del Kastiljo, poznatija kao bivša devojka osnivača Sinaloe Hoakina Guzmana zvanog Čapo. Nakon što je holivudskom glumcu Šonu Penu ugovorila intervju sa Guzmanom, Kejt del Kastiljo je privukla pažnju američkih vlasti, koje su počele da je istražuju zbog pranja novca. Nekoliko godina držala se podalje od SAD, ali je onda uposlila „Kapitol midija partners” da je „rehabilituje” u Americi. Protiv nje nikad nije podignuta optužnica.

Kako je napisao u biografiji, Grenel je sarađivao sa brojnim slavnim ličnostima poput Džordža Klunija i Rajana Goslinga da bi skrenuli pozornost na različite teme od rata u Sudanu do bolesti bubrega. Ipak, „Dejli bist” prenosi da je Klunijev portparol demantovao saradnju, tvrdeći da glumac nikad nije tražio Grenelov savet, ali da se možda jesu sreli u Sudanu.

Istraživački novinarski sajt „Propublika” javlja da je Grenel radio kao konsultant i za jednu drugu pi-ar firmu, savetujući njene istočnoevropske klijente. Među njima je bila i tadašnja moldavska vlada, koju je Grenel branio u novinskim člancima i televizijskim nastupima, tvrdeći da je uzbunjivač koji je izneo optužbe za korupciju u stvari ruski špijun. Branio je i političara i biznismena Vladimira Plahotnijuka, koji je napustio Moldaviju čim je njegova stranka izgubila vlast. Ne zna se gde je pobegao, a Stejt department mu je nedavno zabranio ulazak u SAD.

Prema oceni kritičara, neobično je što je pristup najvećim državnim tajnama dobio čovek koji je skrivao da unapređuje strane interese jer ga prikrivanje čini osetljivim na ucene iz inostranstva. Rasprava o tome bi sigurno bila pokrenuta i u Senatu, ali Grenel neće morati da odgovara na pitanja senatora jer funkcionerima nije potrebna saglasnost gornjeg doma kad stupaju na dužnost kao vršioci dužnosti.

Njegovi saradnici i podržavaoci ističu da nije bilo potrebe da se prijavi kao strani lobista jer nije primao novac za tekstove koje je objavljivao u novinama i jer nije primao naređenja stranih vlada.