Uloga Incka u uzurpaciji imovine SPC

Od našeg dopisnika

Sarajevo – Koliko je bivši visoki predstavnik Valentin Incko radio protiv prava i interesa srpskog naroda u BiH dokaz je, između ostalog, i činjenica da je ukinuo i Zakon o restituciji koji je donela Republika Srpska. Njegov proizvoljan stav da „restitucija nije u nadležnosti entiteta” i da se to pitanje „može rešavati samo na nivou BiH”, političko Sarajevo koristi i predstavlja kao glavnu prepreku za vraćanje Srpskoj pravoslavnoj crkvi imovine koju joj je nakon 1945. godine otela i nacionalizovala tadašnja komunistička vlast. Samo na području Sarajeva SPC potražuje imovinu čija vrednost se, prema nekim procenama, meri desetinama miliona evra.

Ako je Inckov potez bio dobronameran i u skladu s njegovim ovlašćenjima, onda se postavlja pitanje zašto on nije za 12 godina, koliko je proveo na poziciji visokog predstavnika, nametnuo i zakon o restituciji na nivou BiH i tako omogućio Srpskoj pravoslavnoj crkvi, ali i drugim verskim zajednicama, da mogu na zakonskoj osnovi da ostvare prava i da ponovo zagospodare svojom imovinom. To mu očito nije ni padalo na pamet, jer se nije poklapalo s interesima Bošnjaka i njihovom namerom da nikada ne vrate otetu crkvenu imovinu, kao ni imovinu jevrejske zajednice. Osim toga, Islamskoj zajednici je, i bez zakona o restituciji na nivou BiH, vraćen dobar deo njene imovine.

Inače, donošenje tog zakona jedan je od uslova koje su vlasti BiH već davno morale da ispune na put ka EU, ali nisu, tako da je BiH u ovom trenutku, uz Albaniju, jedina zemlja na zapadnom Balkanu koja nema zakon o restituciji.

U Pravobranilaštvu Republike Srpske ne prihvataju stavove samoprozvanog „zakonodavca” Incka, a ni „sarajevsku priču” i navode da restitucija jeste u nadležnosti entiteta i da je to u skladu i s Ustavom Republike Srpske i s Ustavom BiH.

„Svojinskopravni odnosi, kao i obligacioni odnosi, u isključivoj su nadležnosti Republike Srpske, odnosno entiteta”, kaže za „Politiku” republički pravobranilac Milimir Govedarica.

Najveći deo imovine SPC, konkretno u Sarajevu (reč je uglavnom o nekretninama), nalazi se u samom centru grada. To su, pored ostalog, zgrade Bogoslovije (već godinama je to Ekonomski fakultet) i Kola srpskih sestara, kao i nekoliko desetina stanova. Vlasništvo SPC je i zemljište na Marijin-dvoru na kojem je izgrađena današnja zgrada Parlamenta BiH i Saveta ministara BiH, kao i hotel „Holidej in”. Na pravoslavnom groblju sarajevska vlast je napravila i čuvenu sportsku dvoranu „Zetra”.

Mitropolija dabrobosanska u Sarajevu i dalje očekuje da će opstrukcijama doći kraj i da će višedecenijska nepravda prema SPC biti ispravljena. Presudnu ulogu u tome, naravno, trebalo bi da odigraju zvaničnici i FBiH i Kantona Sarajevo, pogotovo oni koji često govore o pomirenju, suživotu i jednakopravnosti sva tri konstitutivna naroda u BiH.

Iz Asocijacije Srba iz Federacije BiH, koja okuplja veliki broj udruženja povratnika i udruženja starosedelaca u tom entitetu, najavili su da će deo njihove aktivnosti biti i podrška opravdanim zahtevima SPC da joj se vrati imovina oduzeta u procesu komunističke nacionalizacije.

„Bavićemo se i istraživanjem, zaštitom i prezentacijom pokretnog i nepokretnog kulturnog blaga koje se nalazi na teritoriji FBiH, kao dokaz nacionalnog, duhovnog, kulturnog i verskog identiteta Srba koji su živeli ili i danas žive na prostoru FBiH”, rekao je za naš list predsednik asocijacije Dušan Šehovac.