Umetničko delo nije samo objekt

Ovogodišnji izlagački program Galerije Rima u Beogradu, počinje večeras u 19.00 sati, otvaranjem izložbe Radomira Damnjanovića Damnjana, posvećena delima iz serije njegovih konceptualnih radova „Dela od proverene umetničke vrednosti”.

Ova postavka treće je po redu Damnjanovo predstavljanje u ovoj galeriji, nakon izložbi u Kragujevcu 2013. i 2015, koje su se bavile njegovim konceptualnim projektima „Slikanje slikarstva” i „Un falso Manzoni”, ali je prva koju u celosti sačinjavaju njegovi umetnički radovi nastali postupkom prisvajanja i intervencija autorskim pečatom na promotivnim plakatima rađenim za umetnikove posebno značajne samostalne i kolektivne izložbe. Tako se u okviru Damnjanovih „dela od proverene umetničke vrednosti” mogu naći i retki plakati sa njegovih samostalnih nastupa iz šezdesetih godina, nekih od najvažnijih grupnih izložbi poput izložbe Nove umetničke prakse u Zagrebu i Beogradu, sa drugih značajnih nastupa u Jugoslaviji, Nemačkoj, Italiji, Grčkoj, Australiji.

Stavljajući pečat sa sopstvenom izjavom i potpisom Damnjan prebacuje informativni plakat u status jedinstvenog umetničkog objekta, dokazujući time, prema rečima istoričara umetnosti Ješe Denegrija, „da delo savremene umetnosti ne mora da nastaje jedino u sklopu operativnih disciplina slikarstva, skulptura, crteža i grafike, nego – na tragu kapitalne i dalekosežne invencije Marsela Dišana i njegovih redimejda – jednako tako može i sme da postaje procesom transformacije nekog postojećeg ’nađenog predmeta’ u punopravno i, kao u ovom slučaju, od strane samog umetnika autorskim pečatom potvrđeno i neosporno umetničko delo”.

Birajući baš plakate izložbi održanih u višedecenijskom periodu njegove umetničke prakse, između 1964. i 2013, Damnjan svojevrsnim umetničkim delom proklamuje „sve grupne i samostalne izložbe na koje se ovi plakati odnose, čime se zalaže za to da umetničko delo nije samo jedan materijalni objekt nego je zapravo sve što pojedina izložba u sebi obuhvata, sadrži, poseduje i poručuje”, dodaje Denegri u katalogu izložbe i zaključuje:

„Damnjanova javna umetnička aktivnost, započeta davnih pedesetih godina prošlog veka, traje neprekidno do danas preko šest decenija, u različitim medijskim oblastima i tehničkim postupcima, među kojima su intervencije autorskim pečatom na plakatima sopstvenih samostalih i grupnih izložbi jedno od vrlo brojnih operativnih područja. Zajedno sa svima ostalima uklapa se u njegov ukupni umetnički profil jedinstven po brojnosti otvorenih pitanja i odgovorima na ta pitanja šta sve savremena umetnost u krajnje proširenom smislu može da bude i jeste, pod uslovom da to umetnik svojim poimanjima i rezultatima na konkretnim primerima uspeva da potvrdi i dokaže”.

Radomir Damnjanović Damnjan (Mostar, 1935) diplomirao je (1957) i magistrirao (1959) slikarstvo na Akademiji likovnih umetnosti u Beogradu. Od 1958. priredio je veliki broj samostalnih izložbi u zemlji i inostranstvu (Beograd, Zagreb, Ljubljana, Milano, Torino, Modena, Đenova, Cirih, Tibingen i dr). Izlagao je sa Grupom Gorgona u Zagrebu (1962). Kao predstavnik Jugoslavije izlagao je na nekim od najznačajnijih međunarodnih izložbi: Bijenale mediteranskih zemalja u Aleksandriji (1961), Bijenale u Sao Paulu (1963, 1981), Dokumenta u Kaselu (1964), Bijenale mladih umetnika u Parizu (1965), Bijenale u Veneciji (1966, 1976), Bijenale u Tokiju (1967)…

Dobitnik je brojnih značajnih nagrada i priznanja iz oblasti likovnog/vizuelnog stvaralaštva i njegovi radovi nalaze se u značajnim muzejskim zbirkama u zemlji i svetu (Narodni muzej i Muzej savremene umetnosti u Beogradu, Muzej suvremene umjetnosti u Zagrebu, Muzej moderne umetnosti u Ljubljani, Narodna galerija u Pragu, Centar Pompidu u Parizu, Galerija savremene umetnosti u Cirihu, Muzej 20. veka u Beču, Muzej Gugenhajm - Kolekcija Mekgrou Hil i Biblioteka Muzeja Moderne umetnosti u Njujorku, Muzej konceptualne umetnosti u San Francisku i drugim), kao i u prestižnim privatnim kolekcijama i galerijama (Beograd, Zagreb, Milano, Amsterdam, Brisel, Prag, Antverpen, Njujork).