Urbanistička pravila izgradnje objekata

Uslovi izgradnje i parcelacije za naselja i zemljišta van naselja, utvrđuju se prostornim ili urbanističkim planom koji se donosi na nivou grada i po opštinama, sa elementima na osnovu kojih se može izdati akt o urbanističkim uslovima, odnosno izvod iz plana radi dobijanja odobrenja za izgradnju na određenoj parceli i za objekat koji se želi graditi. Do donošenja urbanističkog plana ili ako njime nisu regulisani svi uslovi, propisani su opšti uslovi urbanističke regulacije koji sadrže pravila i elemente za obrazovanje i uređenje građevinskih parcela, utvrđivanje regulacione i građevinske linije, međusobnog položaja, visine i spoljnog izgleda objekata.

Položaj objekta na parceli zavisi od toga da li se radi o objektu u neprekinutom nizu, u prekinutom nizu, slobodnostojećem objektu ili poliatrijumskom objektu. Kod objekta u neprekinutom nizu, objekat na parceli dodiruje obe bočne linije građevinske parcele. Objekat u prekinutom nizu dodiruje samo jednu bočnu liniju građevinske parcele, dok slobodnostojeći objekat ne dodiruje ni jednu liniju građevinske parcele, a poliatrijumski objekat dodiruje tri građevinske linije. Međusobna udaljenost slobodnostojećih višespratnica i objekata koji se grade u prekinutom nizu iznosi najmanje polovinu visine višeg objekta, ali se može smanjiti na četvrtinu ako objekti na naspramnim bočnim fasadama ne sadrže naspramne prozore ili druge otvore na prostorijama za stanovanje ili ateljeima i poslovnim prostorijama. Ova udaljenost ne može biti manja od četiri metra ako jedan od zidova objekta sadrži otvore za dnevno osvetljenje. Takođe, višespratni slobodnostojeći objekat ne može zaklanjati direktno sunčevu svetlost drugom objektu više od polovine trajanja direktnog sunca.

Ova pravila važe za izgradnju novih objekata, a ukoliko se traži rekonstrukcija postojećeg objekta, na primer porodičnog stambenog objekta koji je udaljen od drugog objekta manje od tri metra, u slučaju rekonstrukcije ne mogu se na susednim stranama predvideti naspramni otvori stambenih prostorija. Izvesne razlike u uslovima izgradnje postoje u zavisnosti od toga da li se radi o stambenom objektu u gradu ili seoskom objektu, kao i od toga da li se radi o porodičnom ili višeporodičnom stambenom objektu.Postoje i izvesna odstupanja u određenim slučajevima.