Vašington i Brisel brine rusko-alžirski savez

„Pustinjski štit 2022”, prva kopnena vojna vežba armija Rusije i Alžira na tlu vodećeg afričkog izvoznika gasa, započeta je ove sedmice (16–28. novembar) u bazi Hamaguir, na oko 50 kilometara od granice sa Marokom. Zvanično najavljena iz Moskve početkom aprila, s početka „specijalne vojne operacije” Rusije u Ukrajini, združena antiteroristička vežba oko 200 ruskih i alžirskih vojnika, bremenita je geopolitičkom simbolikom.

Sa jedne strane, rusko-alžirski „Pustinjski štit” upriličen je na vojnom poligonu u retko naseljenoj provinciji Bešar, koji su Francuzi, u vreme kolonijalne uprave tom severnoafričkom zemljom godinama koristili za sofisticirana testiranja raznovrsnih armijskih arsenala.

Ova rusko-alžirska vojna kopnena uvežbavanja, događaju se pri tom, samo nekoliko dana nakon što je šef Jelisejske palate, Emanuel Makron, objavio zvanični kraj neuspešne, višegodišnje vojne misije Pariza („Barkane”), u susednom Maliju. Uz to, aktuelna vojna vežba u bazi Hamaguir odvija se nedugo nakon „Afričkog lava”, združene vojne vežbe SAD i Maroka (u septembru) nadomak granice te severnoafričke zemlje sa Alžirom. Dva suseda u Magrebu, Alžir i Maroko, odavno se, najblaže rečeno, ne slažu o političkoj sudbini provincije koju Rabat naziva „marokanskom Saharom”, oblasti koja, prema obaveštenim izvorima, između ostalog, poseduje basnoslovni fosilni energetski potencijal. U međuvremenu, „Pustinjski štit” je od posmatrača već proglašen „najvećim vojnim manevrima” dve zemlje od uspostavljanja armijske saradnje Alžira i nekadašnjeg Sovjetskog Saveza.

Koliko je Rusiji kao i Alžiru vojna saradnja značajna danas, kao i u budućnosti, svedoči niz već obavljenih praktičnih uvežbavanja dve armije u poslednje vreme. Inače, prva zajednička vojno-taktička uvežbavanja Alžiraca i Rusa u ovoj deceniji izvedena su prošlog oktobra na terenu Severne Osetije.

Koliko ove godine u septembru, jedan ruski minolovac  pristao je u alžirsku luku Džidžel, gde je učestvovao u združenoj vežbi sa brodovima alžirske mornarice. Istog meseca, oko 200 vojnika iz Alžira bili su jedini afrički učesnici ruske vojne vežbe „Vostok 2022”, a zatim su se u oktobru dva ruska ratna broda „Stojki 545” i „Soobraziteljni 531” zadržali u vodama Alžira četiri dana na pomorskom manevru sa dva ratna broda mediteranskog domaćina. „Ovi manevri Rusije i Alžira su rutina i nisu usmereni protiv ijedne treće zemlje”, istakla je u oktobru Marija Zaharova, portparol ruskog MIP-a.

U novembru su Rusi i Alžirci prešli na kopneno usaglašavanje antiterorističkih dejstava protiv još zvanično nedefinisanog protivnika.

„’Pustinjski štit’ je potvrda dubine strateškog partnerstva između Moskve i Alžira”, preneo je Sputnjik izjavu Alela Buteljde, zamenika predsednika alžirskog parlamenta.

U Vašingtonu i Briselu, javne demonstracije učvršćivanja vojnog „saveza” Moskve i Alžira, a pogotovo to što severnoafrička članica OPEK-a nabavlja velike količine ratnog arsenala, izazivaju sve primetniju nelagodu. Krajem leta, 27 članova američkog Kongresa (iz redova i demokrata i republikanaca) uputili su pismo predsedniku SAD Džozefu Bajdenu sa zahtevom da stavi Alžir pod sankcije zbog kupovine ruskog oružja. Koliko bi Vašington bio spreman da odreaguje na ovu inicijativu nije jasno, ako se zna da su SAD trenutno najveći direktni spoljni investitor u Alžiru.

Sa ove strane Atlantika, 17 poslanika Evropskog parlamenta je ovih dana, u pismu Ursuli fon der Lajen izrazilo „duboku zabrinutost” zbog bliskih ekonomskih i političkih veza Alžira sa Rusijom, zahtevajući pri tom reviziju sporazuma o saradnji EU sa tom afričkom zemljom.

Alžir je inače u dva navrata prilikom glasanja Generalne skupštine UN o specijalnoj vojnoj operaciji Rusije u Ukrajini ostao uzdržan. Koliko bi vojno-politički odnosi Rusije i Alžira mogli dalje jačati biće jasnije nakon najavljene decembarske posete alžirskog predsednika Abdelmadžida Tebuna Moskvi (prvobitno je bila zakazivana za jun). U pripremi susreta Tebuna i Vladimira Putina spominje se sada i mogućnost novih ruskih vojnih isporuka Alžiru u vrednosti od desetak i više milijardi dolara, koje, prema ruskim medijima, uključuju podmornice, SU-57 „stelt ratne avione”, protivvazdušni raketni sistem S-400 i drugi najmoderniji ratni arsenal.