Borba protiv zagađenja vazduha, u SAD predloženi rigorozniji standardi

Američka agencija za zaštitu životne sredine iznela je u prvim danima 2023. predlog da se promeni savezni standard kvaliteta vazduha u vezi sa zagađivačem PM2,5 – takozvanim finim česticama koje zagađuju vazduh sagorevanjem fosilnih goriva. Predlog ove agencije je da se prosečna godišnja količina zagađenja sitnim česticama smanji na osam do 11 mikrograma po kubnom metru vazduha, ali se očekuje da zvanično granica bude jednocifren broj. Prema sadašnjim merilima dozvoljeno je do 12 mikrograma po kubnom metru vazduha.

Zagađivač PM2,5 je, kako ističu stručnjaci, među najopasnijima, a Svetska zdravstvena organizacija upozorava na rizik koji opšta zagađenost vazduha ima na zdravlje ljudi – pre svega povećava rizik od obolevanja disajnih organa, astme, ali i rizik od pojave različitih oblika karcinoma. SZO je još pre dve godine preporučila agencijama za zaštitu životne sredine širom planete da smanje dozvoljenu granicu ovih čestica na pet mikrograma po kubnom metru vazduha, što bi, kako prenosi Si-En-En navode ove organizacije, moglo da smanji broj smrtnih slučajeva povezanih sa zagađenjem finim česticama za čak 80 procenata. Iako predlog Američke agencije za zaštitu životne sredine jeste rigorozniji u odnosu na postojeći standard, on i dalje nije u skladu sa preporukom SZO.

Los Anđeles u magli od dima izazvanog požarima (Foto EPA-EFE/ETIENNE LAURENT)

„Zagađenje česticama ubija i zato je predlog promašio cilj, neadekvatan je u zaštiti javnog zdravlja”, izjavio je Harold Vimer, predsednik Američke asocijacije za zdravlje pluća, dodajući da pomenuta agencija treba da sledi preporuke medicinskih stručnjaka.

Međutim, Majkl Regan iz Američke agencije za zaštitu životne sredine istakao je da je do pomenutog predloga ova institucija došla nakon dugotrajne analize uz konsultaciju stručnjaka i naučnika, ali i „svih zainteresovanih strana”.

Iako se SAD godinama unazad bore protiv zagađenja vazduha, prema podacima sajta World Air Quality Index ovog osmog januara, američki gradovi daleko su od vrha neslavne rang-liste. Po ovim podacima najzagađeniji je Los Anđeles, koji zauzima 56. mesto sa indeksom 58, što potpada pod kategoriju umereno zagađenje, dok je Detroit na 63. mestu sa indeksom 53. Trenutno je, prema podacima sa pomenutog sajta, najzagađeniji indijski grad Delhi sa indeksom 328, dok Beograd zauzima sedmo mesto po zagađenju sa indeksom 174.

Podaci SZO ukazuju da čak 99 odsto svetske populacije udiše vazduh koji po stepenu zagađenja premašuje granice smernica ove organizacije. Stručnjaci upozoravaju da na godišnjem nivou zbog zagađenja spoljnog vazduha dolazi do smrti više od 4,2 miliona stanovnika planete. Smanjenjem nivoa zagađenja vazduha mogao bi da se smanji rizik od bolesti respiratornih organa, moždanog udara, bolesti srca, kao i raka pluća, navode eksperti.