Od početka godine ubijene četiri žene

Dvadesetogodišnja žena iz Grocke koju je ubio njen suprug, inače policijac koji je nakon toga počinio samoubistvo, četvrta je žrtva femicida od početka ove godine. Udruženje građanki FemPlatz upozorava da je ovo još jedan slučaj koji ilustrativno upozorava na vezu između porodičnog nasilja i posedovanja vatrenog oružja u kući i podseća da oružje povećava šansu da se sukobi između partnera i članova porodice tragično završe.

Predstavnice ovog udruženja ističu da je njihovo prošlogodišnje istraživanje pod nazivom „Nasilje u porodici i zloupotreba vatrenog oružja“ pokazalo da je u proteklih sedam godina u Srbiji gotovo trećina žena usmrćena vatrenim oružjem. Zloupotreba oružja nije ograničena samo na ubistva žena, već se vatreno oružje često koristi i kao sredstvo za zastrašivanje, pretnje, vršenje psihološkog nasilja, seksualno zlostavljanje i silovanje, kontrolu žrtava i druge oblike nasilja. Najčešće se ovo nasilje dešava u privatnoj sferi, unutar domaćinstva, a zbog visoke društvene tolerancije na posedovanje oružja s jedne strane, kao i rasprostranjenog nasilja u porodici, ovi slučajevi nasilja retko bivaju prijavljeni institucijama. Zbog same mogućnosti zloupotrebe vatrenog oružja, mnoge žrtve suviše su uplašene da nasilje prijave, a prisustvo vatrenog oružja može i svedoke nasilja odvratiti od „mešanja“ i pomoći žrtvama. Na žalost, praksa govori da u porodicama i partnerskim vezama u kojima nasilnici imaju pristup oružju, postoji visok rizik da će oružje biti zloupotrebljeno, a posledice te zloupotrebe izuzetno su teške i dalekosežne.

Podaci izvedeni iz ovog istraživanja govore da je, prema dostupnim podacima u presudama, većina učinilaca nasilja u porodici izvršenog pretnjom ili zloupotrebom vatrenog oružja bila u braku, u proseku imala dvoje dece, srednjeg je obrazovanja i nije bila zaposlena. Polovina učinilaca ranije nije osuđivana, većina priznaje izvršenje krivičnog dela, ali se uglavnom ne kaje i svoj postupak smatra adekvatnim. Prilikom izvršenja krivičnih dela, učinioci su najčešće koristili pištolj ili revolver, kao i drugo vatreno oružje iz kategorije „B“, koje fizička lica mogu nabavljati, držati i nositi na osnovu isprave nadležnog organa. Međutim, u velikom broju presuda nema podataka o posedovanju dozvole za nošenje vatrenog oružja. Dominantni oblik krivičnog dela nasilje u porodici izvršenog zloupotrebom vatrenog oružja je nasilje prema bračnom ili vanbračnom partneru.

Istraživanje o nasilju u porodici i zloupotrebi vatrenog oružja urađeno je u okviru projekta „Smanji rizik, povećaj bezbednost – ka smanjenju zloupotrebe vatrenog oružja u kontekstu nasilja u porodici“, koji realizuje UNDP u Srbiji u saradnji sa Ministarstvom unutrašnjih poslova, Ministarstvom pravde i Koordinacionim telom za rodnu ravnopravnost Vlade Republike Srbije.