Sa Kosmeta za 30 godina iseljeno skoro 140.000 Srba

Naučni saradnik u Institutu za srpsku kulturu u Leposaviću, istoričar Petar Ristanović kaže da je sa Kosova i Metohije od početka 60-ih godina 20. veka, pa do 1989. godine, prema njegovim istraživanjima, iseljeno između 130.000 i 140.000 Srba. To je 40 odsto svih Srba koji su živeli u južnoj srpskoj pokrajini.

Petar Ristanović, koji je je doktorirao na temu „Srpska intelektualna elita i kosovsko pitanje 1974.–1989. ističe da iseljavanje Srba sa Kosmeta traje i 50-ih i 60-ih godina 20. veka, a da od sredine 60-tih eskalira.

„To je ogroman broj i taj broj nije bio tajna, ljudi su o tome znali i ljudi su o tome neformalno pričali, ali je sve do početka 80-tih cenzura u Jugoslaviji bila jaka i o tome nije smelo da se govori javno. Kao slikovita ilustracija, jedan albanski političar sa Kosmeta, pokrajinski rukovodilac Kolj Široka, je 1967. gostovao na jugoslovenskoj televiziji.

Bilo je dozvoljeno da ljudi zovu i da se uključuju u program, naravno to je bilo kontrolisano. Ja sam došao sasvim slučajno do jednog izveštaja o toje emisiji, koji je jugoslovenskom predsedništvu dostavila tajna policija, u kome se navodi da je tokom emisije oko 250 ljudi pozvalo studio i preko 200 njih je želelo da pita pitanje vezano za iseljavanje Srba, ali nijedno od tih pitanja nije pušteno u program. Znači, o tome se šaputalo, govorilo, ali zbog političke klime do ’81 to nije bilo tema o kojoj je javno smelo da se govori”, kaže Ristanović.