Međunarodni dan borbe protiv govora mržnje

Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog upozorilo je povodom 18. juna – Međunarodnog dana borbe protiv govora mržnje, na razorni efekat govora mržnje u modernom svetu, koji je novim tehnologijama komunikacije pojačan do te mere da je postao jedan od najčešćih vidova širenja retorike i ideologija podela i netolerancije.

Ministar za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog Tomislav Žigmanov ukazao je na to da govor mržnje predstavlja potencijalnu pretnju stabilnosti svakog društva, budući da postavlja osnov za sukobe i tenzije, kao i za kršenje ljudskih prava širokih razmera.

Elementi govora mržnje prisutni su, kako je istakao, bilo kao uzrok ili kao posledica u slučajevima vršnjačkog nasilja, nasilja na sportskim priredbama, a naročito zločina iz mržnje.

Kao odgovor na alarmantne trendove rastuće ksenofobije, rasizma i netolerancije, mizoginije, antisemitizma i islamofobije, širom sveta, Ujedinjene nacije su 18. juna 2019. godine pokrenule strategiju i plan delovanja protiv govora mržnje.

Ovaj plan definiše govor mržnje kao svaku vrstu komunikacije u govoru, pisanju ili ponašanju koja napada ili koristi pežorativni ili diskriminatorni jezik u odnosu na osobu ili grupu na osnovu toga ko su – drugim rečima, na osnovu njihove vere, etničke pripadnosti, nacionalnosti, rase, boje kože, porekla, pola ili drugog ličnog svojstva. I pored toga, ne postoji univerzalna definicija govora mržnje, a koncept je i dalje predmet rasprave, posebno u kontekstu slobode govora.

Žigmanov je naveo da je govor mržnje prepoznat i sankcionisan zakonodavstvom Republike Srbije i to u članu 11 Zakona o zabrani diskriminacije, koji zabranjuje izražavanje ideja, informacija i mišljenja kojima se podstiče diskriminacija, mržnja ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovih ličnih svojstava, u javnim glasilima i drugim publikacijama, na skupovima i mestima dostupnim javnosti, ispisivanjem i prikazivanjem poruka ili simbola i na drugi način.

I drugi zakoni u sferi ljudskih prava, kao što su Zakon o rodnoj ravnopravnosti i Zakon o sprečavanju diskriminacije osoba sa invaliditetom, ali i Zakon o zaštiti prava i sloboda nacionalnih manjina, sadrže odredbe koje se odnose na govor mržnje, dodao je ministar.

Vlada Srbije je na predlog Ministarstva za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog usvojila Strategiju prevencije i zaštite od diskriminacije za period od 2022. do 2030. godine, koja sadrži i mere kreirane za borbu protiv govora mržnje.

Resorno ministarstvo svake godine organizuje skupove i u saradnji sa međunarodnim donatorima sprovodi kampanje usmerene protiv govora mržnje, sa posebnim osvrtom na grupe koje su prepoznate kao posebno osetljive na diskriminaciju, kao što su žene, pripadnici nacionalnih manjina, naročito Romi i Romkinje, LGBT osobe, osobe sa invaliditetom, mladi i starije osobe.

Kada je reč o efikasnoj prevenciji i suzbijanju govora mržnje u savremenom društvu, naročita pažnja mora se posvetiti društvenim mrežama i medijima. Neophodno je da ovu štetnu pojavu prepoznamo i suzbijamo u svim sferama društvenog, a naročito javnog života. Pripadnost bilo kojoj grupi, određena lična osobina ili deo identiteta pojedinca ili grupe ne smeju da budu razlog zbog koga bi ta grupa bila stavljena u nepovoljniji položaj, omalovažavana, stigmatizovana ili vređana.

Ministarstvo za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog ostaje i u budućnosti posvećeno borbi protiv govora mržnje, kao i svih drugih teških oblika diskriminacije, polazeći od humanističkog stanovišta da je raznovrsnost identiteta mera ličnog i kolektivnog bogatstva, a ne razlog za animozitete i sukobe, zaključio je ministar Žigmanov.